Futur I (werden + Infinitiv) ile çevre ve sürdürülebilirlik üzerine plan, tahmin ve vaatlerini B1 düzeyinde doğru söz dizimiyle anlatabilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Geleceği konuşmak: çevre için can-do hedefi
CEFR B1 can-do hedefi şudur: Öğrenci tanıdık konularda gelecek planlarını ve basit tahminlerini anlatabilir. Çevre tam da bu tanıdık alandır. Wir werden die Umwelt schützen. (Vir ver-den di um-velt şütsen.) Çevreyi koruyacağız. Bu bir niyettir. Haber dilinde ise tahmin öne çıkar: Das Wetter wird sich ändern. (Das veter virt zih en-dern.) Hava değişecek.
Dünyada Almanca öğretiminde Futur I iki işe yarar: gelecek olay ve varsayım. Günlük hayatta kesin randevu sıkça şimdiki zaman artı zaman sözcüğüyle gelir: Morgen fahren wir mit dem Fahrrad. (Morgen fa-ren vir mit dem fa-ra:t.) Yarın bisikletle gideriz. Futur I özellikle tahmin, vaat ve henüz kesinleşmemiş planda durur. werden (ver-den) tarihçe olarak haline gelmek fiilinden yardımcı fiile evrilmiştir; B1'de kalıp şudur: çekimli werden ikinci sırada, yalın fiil sonda.
Örnek
Kısa diyalog. Soru: Was werden wir nächstes Jahr für die Umwelt tun? (Vas ver-den vir nekstes ya:r für di um-velt tun?) Gelecek yıl çevre için ne yapacağız? Yanıt: Wir werden weniger Wasser verbrauchen. (Vir ver-den veni-ğer vaser fer-brau-hen.) Daha az su tüketeceğiz.
Futur I nasıl kurulur: werden artı yalın fiil
İskelet sabittir: ikinci sırada çekimli werden, sonda Infinitiv. Çekim: ich werde (ih ver-de), du wirst (du virsst), er wird / sie wird / es wird (e:r virt / zi: virt / es virt), wir werden (vir ver-den), ihr werdet (i:r ver-det), sie werden / Sie werden (zi: ver-den). Olumsuzluk nicht (niht) yalın fiilden hemen önce durur. Soru cümlesinde çekimli fiil başa geçer: Wirst du das Licht ausschalten? (Virsst du das liht aus-şalten?) Işığı kapatacak mısın?
Söz dizimi Türkçe düşünceye uymaz. Özne + çekimli werden + zaman, yer, nesne + yalın fiil. Ich werde nächstes Jahr Bäume pflanzen. (İh ver-de nekstes ya:r boy-me pflantsen.) Gelecek yıl ağaç dikeceğim. Yalın fiili İngilizce will go gibi werdenın yanına yapıştırmak yanlıştır. B1 çevre sözcükleri sonda yalın kalır: Müll trennen (mül tren-nen) çöpü ayırmak, recyceln (ri-zay-keln) geri dönüştürmek, Energie sparen (e-ner-gi: şpa-ren) enerji tasarruf etmek. Wir werden den Müll trennen. (Vir ver-den deyn mül tren-nen.) Çöpü ayıracağız.
Örnek
Adım adım kurulum. Özne: die Klasse (di kla-se). Çekim: wird. Zaman: nächste Woche (nekste vo-he). Nesne: ein Umweltprojekt (ayn um-velt-pro-yekt). Yalın fiil: machen (ma-hen). Sonuç: Die Klasse wird nächste Woche ein Umweltprojekt machen. (Di kla-se virt nekste vo-he ayn um-velt-pro-yekt ma-hen.) Sınıf gelecek hafta bir çevre projesi yapacak.
Tahminler: iklim, hava ve şehir nasıl değişecek
Tahmin, Futur I'in en doğal yeridir; konuşmacı eğilim görür, kesin kanıt iddia etmez. Die Sommer werden heißer sein. (Di zomer ver-den hay-ser zayn.) Yazlar daha sıcak olacak. Es wird weniger Regen geben. (Es virt veni-ğer re:gen ge:-ben.) Daha az yağmur olacak. Burada geben (ge:-ben) bulunmak anlamındadır ve sonda durur. In der Zukunft werden die Städte grüner sein. (İn de:r tsukunft ver-den di şte:-te grü-ner zayn.) Gelecekte şehirler daha yeşil olacak.
Plan ile tahmini ayır. Yakın plan: Wir pflanzen morgen Bäume. (Vir pflantsen morgen boy-me.) Yarın ağaç dikeriz. Tahmin: Die Bäume werden schnell wachsen. (Di boy-me ver-den şnel vaksen.) Ağaçlar hızlı büyüyecek. İkinci cümlede sonuç henüz görülmemiştir. Şehir için somut B1 cümleleri: Es wird mehr Parks geben. (Es virt me:r parks ge:-ben.) Daha fazla park olacak. Viele Leute werden zu Hause arbeiten. (Fi:-le loy-te ver-den tsu hau-ze ar-bay-ten.) Birçok insan evden çalışacak.
Örnek
Kısa metin: In zwanzig Jahren wird unsere Stadt anders sein. Die Menschen werden mehr öffentliche Verkehrsmittel benutzen. Die Luft wird besser sein. Wir werden das Klima nicht ignorieren. (İn tsvantsih ya:-ren virt unzere ştat anders zayn. Di men-şen ver-den me:r öfent-li-he fer-ke:rs-mitel be-nutsen. Di luft virt beser zayn. Vir ver-den das klima niht ig-no-ri:-ren.) Yirmi yıl içinde şehrimiz başka olacak. İnsanlar daha çok toplu taşıma kullanacak. Hava daha iyi olacak. İklimi görmezden gelmeyeceğiz.
Plan, niyet ve vaat: sürdürülebilir proje sunumu
Plan ve vaat sınıf projesinin dilidir; konuşmacı sorumluluk alır. Ich werde weniger Plastik kaufen. (İh ver-de veni-ğer plastik kaufen.) Daha az plastik alacağım. Wir werden Papier recyceln. (Vir ver-den pa-pi:r ri-zay-keln.) Kâğıdı geri dönüştüreceğiz. Die Schule wird weniger Energie verbrauchen. (Di şu:-le virt veni-ğer e-ner-gi: fer-brau-hen.) Okul daha az enerji tüketecek. wollen (vol-len) ile karıştırma: Ich will die Umwelt schützen. (İh vil di um-velt şütsen.) korumak istiyorum, istektir. Ich werde die Umwelt schützen. koruyacağım, karar veya vaattir.
Sunum kalıpları ezberlenir. Açılış: Heute werden wir unser Projekt vorstellen. (Hoy-te ver-den vir unser pro-yekt for-ştelen.) Bugün projemizi sunacağız. Adımlar: Zuerst werden wir den Müll trennen. Dann werden wir alte Handys sammeln. (Tsu-e:rst ver-den vir deyn mül tren-nen. Dan ver-den vir alte hen-dis za-meln.) Önce çöpü ayıracağız. Sonra eski cep telefonlarını toplayacağız. Kapanış: Wir werden nicht aufgeben. (Vir ver-den niht auf-ge:-ben.) Vazgeçmeyeceğiz. Öğretmen Was wird eure Gruppe tun? diye sorunca Futur I beklenir.
Örnek
Sunum diyaloğu. Soru: Was wird eure Gruppe tun? (Vas virt oy-re gru-pe tun?) Grubunuz ne yapacak? Yanıt: Wir werden in der Pause das Licht ausschalten. Wir werden auch Wasser sparen. Nächsten Monat werden wir Bäume pflanzen. (Vir ver-den in de:r pau-ze das liht aus-şalten. Vir ver-den aux vaser şpa-ren. Neksten mo-na:t ver-den vir boy-me pflantsen.) Teneffüste ışığı kapatacağız. Ayrıca su tasarrufu yapacağız. Gelecek ay ağaç dikeceğiz.
Günlük hayat ve ulaşım: grupça geleceği yazmak
Ulaşım, sürdürülebilirliğin en somut B1 konusudur. Ich werde mit dem Bus zur Schule fahren. (İh ver-de mit dem bus tsur şu:-le fa-ren.) Okula otobüsle gideceğim. Wir werden das Auto weniger benutzen. (Vir ver-den das auto veni-ğer be-nutsen.) Arabayı daha az kullanacağız. Die Stadt wird neue Fahrradwege bauen. (Di ştat virt noye fa-ra:t-ve:-ge bauen.) Şehir yeni bisiklet yolları yapacak. Yalın bauen (bau-en) sonda kalır. Grup kalıpları: In der Zukunft werde ich ... (İn de:r tsukunft ver-de ih ...) Gelecekte ben ... yapacağım. Zusammen werden wir ... (Tsu-zamen ver-den vir ...) Birlikte ... yapacağız.
Yakın soru şimdiki zamanla gelebilir: Fährst du morgen mit dem Auto? Niyet ise Futur I alır: Nein, ich werde zu Fuß gehen. Das wird der Umwelt helfen. (Nayn, ih ver-de tsu fu:s ge:-en. Das virt de:r um-velt hel-fen.) Hayır, yürüyerek gideceğim. Bu çevreye yardım edecek. Saf gelecek sonuç için sein eklemek netlik verir: Es wird besser sein, wenn wir das Fahrrad benutzen. (Es virt beser zayn, ven vir das fa-ra:t be-nutsen.) Bisikleti kullanırsak daha iyi olacak.
Örnek
Grup metni: Nächstes Jahr werden wir weniger Auto fahren. Wir werden zusammen fahren. Die Schule wird mehr Busse organisieren. So werden wir die Luft schützen. (Nekstes ya:r ver-den vir veni-ğer auto fa-ren. Vir ver-den tsu-zamen fa-ren. Di şu:-le virt me:r bu-se or-ga-ni-zi:-ren. Zo ver-den vir di luft şütsen.) Gelecek yıl daha az araba kullanacağız. Birlikte gideceğiz. Okul daha fazla otobüs düzenleyecek. Böylece havayı koruyacağız.
Telaffuz, Türkçe kaynaklı hatalar ve dünyada öğretim
Telaffuzda üç nokta sık düşer. werden (ver-den): w Türkçedeki v gibi, e kısa. wirst (virsst): i kısa, sonda sert st. wird (virt): sonda d, t gibi duyulur. nächstes (nekstes): ä açık e'ye yakındır. Umwelt (um-velt): u kısa. nachhaltig (na:h-hal-tih): uzun a, sonda g ih gibi. B1'de önce hece hece, sonra birleşik okumak yeter. Fahrrad (fa-ra:t), Stadt (ştat), sparen (şpa-ren) sözcüklerinde başlangıç st/sp Türkçedeki s'den daha dolgundur.
Türkçe kaynaklı ilk hata söz dizimidir; yalın fiili sona koymazsan cümle kırılır. İkinci hata: her geleceği şimdiki zamanla vermek. Yakın kesin planda bu doğrudur ama tahmin ve vaatte werden beklenir. Üçüncü: yalın hali çekmek, ich werde gehen (ih ver-de ge:-en) doğrudur, gehe yanlıştır. Dördüncü: will ile werdeyi aynı sanmak. DAF kitapları Futur I'i B1'de modal fiillerden sonra verir; söz dizimi aynıdır. Günlük Almancada aşırı Futur I yapay durabilir; zaman zarfı artı şimdiki zamanı da canlı tut.
Örnek
Hata ve düzeltme. Yanlış sıra: Ich werde kaufen weniger Plastik. Doğrusu: Ich werde weniger Plastik kaufen. (İh ver-de veni-ğer plastik kaufen.) Daha az plastik alacağım. Yanlış çekim: Ich werde gehe mit dem Bus. Doğrusu: Ich werde mit dem Bus fahren. (İh ver-de mit dem bus fa-ren.) Otobüsle gideceğim.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Gelecekteki her cümle Futur I ister. Doğrusu: Kesin ve yakın planlarda şimdiki zaman artı zaman sözcüğü çok yaygındır. Futur I özellikle tahmin, varsayım ve vaatte öne çıkar.
- Yanlış: werden'den hemen sonra fiil gelir, tıpkı İngilizce will go gibi. Doğrusu: Çekimli werden ikinci sıradadır; yalın fiil cümlenin sonundadır. Örnek: Ich werde morgen das Licht ausschalten.
- Yanlış: Infinitiv de çekilir: ich werde gehe. Doğrusu: Yalın fiil hiç çekilmez. Doğrusu ich werde gehen, du wirst gehen, er wird gehen.
- Yanlış: wollen ve werden aynıdır, ikisi de gelecek yapar. Doğrusu: wollen istek bildirir; werden gelecek zaman, tahmin veya vaat kurar. Ich will schützen istemektir, ich werde schützen karardır.
- Yanlış: wird içindeki d yüzünden vird okunur. Doğrusu: Almancada sözcük sonundaki d çoğu zaman t gibi okunur: wird = virt, und sonda da benzer sertleşme duyulabilir.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta Futur II ile gelecekte tamamlanmış iş anlatılır: iş bitmiş olacaktır. Edilgen gelecek gelir: çöp geri dönüştürülecektir. Varsayım nuanı wird wohl ile yumuşar. Öğrenci o noktada şimdiki zaman, Futur I ve modal fiiller arasında bilinçli seçim yapar. Çevre metinlerinde wenn ve damit gibi bağlaçlar Futur I ile uzun neden-sonuç cümlelerine bağlanır.
Özet
Futur I, çekimli werden artı sonda yalın fiille kurulur; B1'de çevre planı, tahmini ve vaadini taşır. Söz dizimi Türkçeden farklıdır; wirst ve wird telaffuzu ile wollen karışıklığı bilinçli çalışılır. Kesin yakın planda şimdiki zaman da yaşar; sen tahmin ve niyette Futur I'i güvenle kullanırsın.