Gelecek planlarını anlatırken план (plan), поездка (poyezdka) ve встреча (vstreça) kelimelerini doğru yapılarla kullanabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Plan sözlüğü: üç temel kelime
Rusçada план (plan) “plan” demektir. Bu kelime erkek cinsindedir ve çoğulu планы (planı) biçimindedir. Поездка (poyezdka) bir yere yapılan yolculuğu, встреча (vstreça) ise biriyle buluşmayı veya toplantıyı anlatır.
Bu kelimeleri öğrenirken anlamı yalnızca Türkçedeki karşılığıyla değil, bir durumla birlikte düşünmek yararlıdır. Örneğin havaalanı ve tatil düşünülüyorsa поездка (poyezdka), arkadaşla belirli bir yerde görüşmek düşünülüyorsa встреча (vstreça) daha uygundur.
Örnek
Örnek: Мой план — поездка. (Moy plan — poyezdka.) Türkçesi: Planım bir yolculuk. Моя встреча в субботу. (Moya vstreça f subbotu.) Türkçesi: Buluşmam cumartesi günü.
2. Geleceği anlatmak: буду (budu) yapısı
Rusçada gelecekte yapılacak bir işi anlatmanın temel yollarından biri буду (budu) ve fiilin yalın hâlini birlikte kullanmaktır. Kişiye göre yardımcı fiil değişir: я буду (ya budu) “yapacağım”, ты будешь (tı budeş) “yapacaksın”, он будет (on budet) “yapacak” anlamına gelir.
Fiilin yalın hâli, sözlükte gördüğümüz biçimdir ve çoğu zaman “-mek, -mak” anlamı taşır. Örneğin ехать (yehat) “gitmek, araçla yolculuk yapmak”, встречаться (vstreçatsya) “buluşmak” demektir. Bu yapıda буду (budu) kişi ve zamanı, asıl fiil ise yapılacak işi gösterir.
Örnek
Çözümlü örnek: “Yarın yolculuk yapacağım.” cümlesinde özne “ben” olduğu için я буду (ya budu) kullanılır. Doğru cümle: Завтра я буду ехать. (Zavtra ya budu yehat.) Türkçesi: Yarın araçla yolculuk yapacağım. “Arkadaşınla buluşacaksın.” için: Ты будешь встречаться с другом. (Tı budeş vstreçatsya s drugom.)
3. Yolculuk planı: поездка (poyezdka)
Поездка (poyezdka) bir yolculuk planından söz ederken kullanılır. Yolculuğun zamanı, yeri ve amacı hakkında kısa bilgiler ekleyebiliriz. Zaman bildiren завтра (zavtra) “yarın”, в субботу (f subbotu) “cumartesi günü”, летом (letom) ise “yazın” demektir.
Yer belirtirken basit ve sık kullanılan kalıplar tercih edilir. в Москву (v Moskvu) “Moskova’ya”, в аэропорт (v aeroport) “havaalanına” anlamındadır. Rusçada bazı yer adlarından önce kullanılan в (v) edatı, konuşmada kendisinden sonraki sessiz sese göre bazen “f” gibi duyulabilir; ancak yazımı değişmez.
Örnek
Somut olay: Lena yaz tatilinde ailesiyle Moskova’ya gidecek. Planını şöyle söyler: Летом я буду ехать в Москву. (Letom ya budu yehat v Moskvu.) Türkçesi: Yazın Moskova’ya araçla yolculuk yapacağım. Daha kısa bir isim cümlesi de kurulabilir: Моя поездка летом. (Moya poyezdka letom.) Türkçesi: Yolculuğum yazın.
4. Buluşma planı: встреча (vstreça)
Встреча (vstreça) bir kişiyle buluşmayı, bir grubun toplantısını veya aile üyelerinin bir araya gelmesini anlatabilir. “Buluşmam var” demek için У меня встреча. (U menya vstreça.) denir. Burada kelimesi kelimesine “Bende bir buluşma var” anlamı görülür; Türkçeye doğal biçimde “Buluşmam var” diye çevrilir.
Bir buluşmanın zamanı ve yeri de söylenebilir. Встреча в понедельник. (Vstreça f ponedelnik.) “Buluşma pazartesi günü” demektir. Встреча дома. (Vstreça doma.) ise “Buluşma evde” anlamındadır. Gelecek planını fiille anlatmak istersek Я буду встречаться с семьёй. (Ya budu vstreçatsya s semyoy.) cümlesini kullanabiliriz.
Örnek
Çözümlü örnek: “Pazar günü ailemle buluşacağım.” cümlesinde “ben” için я буду (ya budu), buluşmak için встречаться (vstreçatsya), ailemle için с семьёй (s semyoy) kullanılır. Doğru cümle: В воскресенье я буду встречаться с семьёй. (V voskresenye ya budu vstreçatsya s semyoy.)
5. Zaman ve günlük rutinle plan kurma
Planları günlük rutinlerle birleştirmek cümleleri daha anlaşılır yapar. Утром (utrom) “sabah”, днём (dnyom) “gündüz”, вечером (veçerom) “akşam” demektir. Örneğin önce ders çalışıp sonra arkadaşla buluşma planı anlatılabilir.
Gelecekte yapılacak iki işi sıralamak için сначала (snaçala) “önce”, потом (patom) “sonra” ve и (i) “ve” kullanılabilir. Bu bağlaçlar A2 düzeyinde kısa ama anlamlı planlar kurmamıza yardım eder. Cümlede zaman ifadesi başta veya sonda bulunabilir.
Örnek
Somut örnek: Сначала я буду делать уроки, потом буду встречаться с другом. (Snaçala ya budu delat uroki, patom budu vstreçatsya s drugom.) Türkçesi: Önce ödev yapacağım, sonra arkadaşımla buluşacağım. Daha kısa biçim: Вечером у меня встреча. (Veçerom u menya vstreça.) Türkçesi: Akşam buluşmam var.
6. Soru sorma ve kısa konuşma
Birinin planını sormak için Какой у тебя план? (Kakoy u tebya plan?) denebilir. Bunun Türkçesi “Planın ne?”dir. Belirli bir yolculuğu sormak için Когда у тебя поездка? (Kagda u tebya poyezdka?) “Yolculuğun ne zaman?” anlamına gelir.
Buluşma hakkında soru sorarken Когда у тебя встреча? (Kagda u tebya vstreça?) kalıbı kullanılır. Cevapta günü, zamanı veya yeri söyleyebiliriz. Kısa diyaloglarda soru ve cevapların aynı temel kelimeyi taşıması, anlamayı ve hatırlamayı kolaylaştırır.
Örnek
Kısa diyalog: — Какой у тебя план на завтра? (— Kakoy u tebya plan na zavtra?) Türkçesi: Yarın için planın ne? — Завтра я буду встречаться с другом. (— Zavtra ya budu vstreçatsya s drugom.) Türkçesi: Yarın arkadaşımla buluşacağım. — А поездка? (— A poyezdka?) Türkçesi: Ya yolculuk? — Поездка летом. (— Poyezdka letom.) Türkçesi: Yolculuk yazın.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Я буду встреча. (Ya budu vstreça.) Doğrusu: Bu kullanım yanlıştır; встреча (vstreça) isimdir. Fiille gelecek zaman kurmak için Я буду встречаться. (Ya budu vstreçatsya.) denir; “Buluşacağım” anlamındadır.
- Yanlış: Мой поездка. (Moy poyezdka.) Doğrusu: Поездка (poyezdka) dişil bir isimdir. Bu nedenle doğru ifade Моя поездка. (Moya poyezdka.) biçimindedir.
- Yanlış: Я буду ехать завтра в Москву. (Ya budu yehat zavtra v Moskvu.) cümlesinin her yolculuk için tek doğru biçim olduğunu düşünmek. Doğrusu: Bu cümle anlaşılır ve doğrudur; ancak bir planı isimle de anlatabiliriz: Моя поездка в Москву — завтра. (Moya poyezdka v Moskvu — zavtra.) Fiil seçimi, konuşanın yolculuğu eylem olarak mı yoksa plan olarak mı vurguladığına bağlıdır.
- Yanlış: Когда ты план? (Kagda tı plan?) Doğrusu: Burada kişi değil, plan soruluyor. Doğru kalıp Какой у тебя план? (Kakoy u tebya plan?) veya belirli bir etkinlik için Когда у тебя встреча? (Kagda u tebya vstreça?) biçimindedir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta gelecek planları daha uzun cümlelerle ve farklı zaman ifadeleriyle anlatılabilir. Öğrenciler потому что (patamu çto) “çünkü” ve если (yesli) “eğer” gibi bağlaçlarla planlarının nedenini açıklamaya başlayabilir. Ayrıca kesinleşmiş programları anlatmak için şimdiki zamanın gelecek anlamında kullanımını ve hareket fiillerinin farklı biçimlerini daha ayrıntılı öğrenebilirler. Böylece yalnızca “ne yapacağım?” sorusuna değil, “ne zaman, nerede ve neden?” sorularına da cevap verebilirler.
Özet
Gelecek planlarını anlatırken план (plan), поездка (poyezdka) ve встреча (vstreça) kelimelerini doğru anlamlarıyla kullanırız. Я буду (ya budu) yapısı ve fiilin yalın hâli, gelecekte yapılacak işleri anlatmamıza yardım eder. Zaman, yer ve kişi bilgilerini ekleyerek yolculuk ve buluşma planlarımızı kısa diyaloglarla paylaşabiliriz.