Rusçada doktora bir vücut bölgemizin ağrıdığını söylemek için çoğunlukla У меня болит... (u menya balit...) veya çoğul bir vücut bölgesi için У меня болят... (u menya bolyat...) kalıbını kullanırız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Temel kalıp: Bir yerim ağrıyor
У меня болит... (u menya balit...) kalıbı, kelime kelime düşünüldüğünde bende ağrıyor anlamına gelir; Türkçede ise bir yerim ağrıyor deriz. Burada у меня (u menya) bende veya benim anlamı taşır. Болит (balit), tekil bir vücut bölgesinin ağrıdığını anlatır.
Kalıptan sonra vücut bölümünün Rusça adı gelir: У меня болит горло. (u menya balit gorlo.) Boğazım ağrıyor demektir. Doktorla konuşurken önce kalıbı, sonra ağrıyan bölgeyi söylemek yeterli ve doğaldır.
Örnek
Resimde hasta boğazını gösteriyorsa şöyle söyleyebilir: У меня болит горло. (u menya balit gorlo.) Türkçesi: Boğazım ağrıyor. Çoğul bir vücut bölgesi ağrıyorsa У меня болят глаза. (u menya bolyat glaza.) denir; bunun anlamı Gözlerim ağrıyor demektir.
Vücut bölümlerini doğru söylemek
Doktorda sık kullanılan bazı kelimeler şunlardır: голова (galava) baş, горло (gorlo) boğaz, спина (spina) bel veya sırt, живот (zhivot) karın, ухо (uho) kulak ve колено (kaleno) diz. Rusçada vücut bölümünün tekil veya çoğul biçimi önemlidir. Bu yüzden kalıp, kelimeye göre болит (balit) veya болят (bolyat) biçimini alır.
Tekil bölümlerle болит (balit) kullanılır: У меня болит спина. (u menya balit spina.) Belim ağrıyor. Çoğul bölümlerle болят (bolyat) kullanılır: У меня болят уши. (u menya bolyat uşi.) Kulaklarım ağrıyor. Уши (uşi) sözcüğündeki ş sesi Türkçedeki ş sesine yakındır.
Örnek
Doktor bel ağrısını sorarsa hasta şöyle cevap verebilir: У меня болит спина. (u menya balit spina.) Belim ağrıyor. Diz için У меня болит колено. (u menya balit kaleno.) denir. Burada колено (kaleno) tekil olduğu için болит (balit) kullanılır.
Kulak, karın ve başka şikâyetler
Ağrının yerini söylemek için kalıbın sonuna farklı kelimeler ekleyebiliriz: У меня болит ухо. (u menya balit uho.) Kulağım ağrıyor. У меня болит живот. (u menya balit zhivot.) Karnım ağrıyor. У меня болит зуб. (u menya balit zub.) Dişim ağrıyor.
Bazen ağrının şiddetini de söylemek isteriz. Сильно болит. (silno bolit.) Çok ağrıyor demektir. Немного болит. (nemnogo bolit.) ise biraz ağrıyor anlamına gelir. Ağrının sürekli olup olmadığını anlatmak için Болит постоянно. (bolit postoyanno.) yani sürekli ağrıyor diyebiliriz.
Örnek
Kulak şikâyeti olan bir hasta У меня болит ухо. (u menya balit uho.) diyebilir. Ağrı çok fazlaysa hemen ardından Сильно болит. (silno bolit.) cümlesini ekler. Karın ağrısı için ise У меня болит живот. (u menya balit zhivot.) kullanılır.
Doktorun sorularını anlamak
Doktor ağrının yerini öğrenmek için Где болит? (gde bolit?) yani Neresi ağrıyor? diye sorabilir. Şikâyetin ne olduğunu sormak için Что случилось? (şto sluchilos?) veya Что вас беспокоит? (şto vas bespakoyit?) ifadelerini kullanabilir. İkinci ifade Sizi ne rahatsız ediyor? anlamındadır.
Zamanla ilgili soru için Как давно болит? (kak davno bolit?) denir. Cevap olarak С утра. (s utra.) Sabahtan beri veya Два дня. (dva dnya.) İki gündür denebilir. Ateş için У вас есть температура? (u vas yest temperatura?) yani Ateşiniz var mı? sorusu kullanılabilir.
Örnek
Kısa bir doktor-hasta konuşması şöyle olabilir: Доктор: Где болит? (doktor: gde bolit?) Doktor: Neresi ağrıyor? Пациент: У меня болит живот. (patsiyent: u menya bolit zhivot.) Hasta: Karnım ağrıyor. Доктор: Как давно болит? (doktor: kak davno bolit?) Doktor: Ne zamandır ağrıyor? Пациент: Два дня. (patsiyent: dva dnya.) Hasta: İki gündür.
Muayene sırasında konuşmak
Muayene sırasında doktor hastadan bazı basit hareketler isteyebilir. Покажите, где болит. (pakazhite, gde bolit.) Ağrıyan yeri gösterin demektir. Откройте рот. (atkroyte rot.) Ağzınızı açın; Дышите глубже. (dışite glubzhe.) Daha derin nefes alın anlamına gelir.
Hasta da ağrının nasıl olduğunu açıklayabilir: Мне больно. (mne bolno.) Canım acıyor veya Ağrıyor demektir. Мне трудно ходить. (mne trudno khodit.) Yürümekte zorlanıyorum; Я не могу согнуть колено. (ya ne mogu sagnut kaleno.) Dizimi bükemiyorum anlamına gelir. Bu cümleler, yalnızca ağrıyan yeri değil, hareketle ilgili sorunu da anlatır.
Örnek
Diz ağrısı olan hasta önce У меня болит колено. (u menya balit kaleno.) der. Doktor Согните колено. (sagnite kaleno.) yani Dizinizi bükün derse hasta hareket sırasında Мне больно. (mne bolno.) diyebilir. Böylece doktor ağrının hareketle arttığını anlar.
Kısa sağlık konuşması ve kullanım ipuçları
Doktora giderken önce selam vermek, sonra şikâyeti kısa ve açık söylemek uygundur. Здравствуйте. (zdrastvuyte.) Merhaba; У меня болит голова. (u menya balit galava.) Başım ağrıyor; У меня температура. (u menya temperatura.) Ateşim var denebilir. Bildiğimiz bir belirti yoksa tahminde bulunmak yerine Я не знаю. (ya ne znayu.) Bilmiyorum demek daha güvenlidir.
Eczanede doğrudan ilaç istemeden önce şikâyeti anlatmak gerekir. У меня болит горло. (u menya balit gorlo.) dedikten sonra Что вы посоветуете? (şto vy pasovetuyete?) yani Ne önerirsiniz? sorulabilir. Şiddetli, ani veya alışılmadık ağrılarda yalnızca dil kalıplarına güvenilmemeli; bir sağlık çalışanından yardım alınmalıdır.
Örnek
Somut bir konuşma: Пациент: Здравствуйте. У меня болит горло. (patsiyent: zdrastvuyte. u menya bolit gorlo.) Hasta: Merhaba. Boğazım ağrıyor. Доктор: Как давно болит? (doktor: kak davno bolit?) Doktor: Ne zamandır ağrıyor? Пациент: С вчерашнего дня. (patsiyent: s vcherashnego dnya.) Hasta: Dünden beri. Bu kısa konuşma, yer ve zaman bilgisini birlikte vermeyi gösterir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: У меня болят голова. (u menya bolyat galava) demek doğrudur. Doğrusu: Yanlıştır; голова (galava) tekil olduğu için У меня болит голова. (u menya bolit galava) denir. Anlamı Başım ağrıyor demektir.
- Yanlış: Я болит голова. (ya bolit galava) biçimi kullanılmalıdır. Doğrusu: Türkçedeki Başım ağrıyor yapısı Rusçaya kelime kelime çevrilmez. Doğru kalıp У меня болит голова. (u menya bolit galava) biçimindedir.
- Yanlış: У меня больной горло. (u menya balnoy gorlo) Boğazım ağrıyor demektir. Doğrusu: Bu cümle yanlıştır; горло orta cins olduğu için sıfat kullanılacaksa больное горло denmelidir, ancak ağrıyı anlatmak için У меня болит горло. (u menya bolit gorlo) denir.
- Yanlış: Болит (bolit) ve болят (bolyat) arasında fark yoktur. Doğrusu: Fark vardır. Tekil bir bölüm için болит (bolit), çoğul bir bölüm için болят (bolyat) kullanılır: болит ухо (bolit uho), fakat болят уши (bolyat uşi).
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, ağrının derecesini, süresini ve nedenini daha ayrıntılı anlatmaya doğru genişler. Öğrenciler острая боль (ostraya bol) keskin ağrı ve слабая боль (slabaya bol) hafif ağrı gibi daha ayrıntılı ifadeler öğrenebilir. Ayrıca geçmişte başlayan şikâyetleri anlatmak ve doktorun önerilerini anlamak üzerinde çalışırlar. Sağlıkla ilgili acil durumlarda kısa ve açık bilgi verme becerisi de geliştirilebilir.
Özet
Bir vücut bölümü ağrıyorsa У меня болит... (u menya bolit...), çoğul bir vücut bölümü ağrıyorsa У меня болят... (u menya bolyat...) kullanılır. Doktorun Где болит? (gde bolit?) ve Как давно болит? (kak davno bolit?) sorularına yer ve zaman bilgisiyle cevap verilebilir. En önemli nokta, vücut bölümünün tekil veya çoğul olmasına göre болит (bolit) ve болят (bolyat) biçimini doğru seçmektir.