Rusçada kafede sipariş vermek için önce menüyü istemeyi, sonra da ne alacağımızı basit ve nazik kalıplarla söylemeyi öğreniriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Menüyü istemek
Kafede ilk adım, menüyü istemektir. Bunun için Можно меню? (mojna menyu) kalıbını kullanabiliriz. Türkçesi “Menü alabilir miyim?” veya daha kelimesi kelimesine “Menü mümkün mü?” anlamına gelir.
Bu ifade kısa, anlaşılır ve günlük konuşmada kullanılabilir. Daha nazik olmak için sonuna пожалуйста (pajalusta) ekleyebiliriz. Garsona seslenirken ses tonumuz sakin ve kibar olmalıdır; Rusçada kibarlık yalnızca kelimelerle değil, tonlamayla da gösterilir.
Örnek
Можно меню, пожалуйста? (mojna menyu, pajalusta) — Menü alabilir miyim, lütfen? Garson menüyü getirirse Спасибо. (spasiba) — “Teşekkürler.” diyebiliriz.
2. Menüyle tanışmak ve siparişe hazırlanmak
Menüyü aldıktan sonra yiyecek ve içecek seçeneklerine bakarız. Я буду kalıbı, kafede sipariş verirken konuşma dilinde “Ben ... alacağım” veya “Benim için ... olsun” anlamında kullanılır. Kalıbın sonunda seçtiğimiz yiyecek ya da içeceği söyleriz.
Örneğin Я буду чай. (ya budu çay) “Çay alacağım.”, Я буду суп. (ya budu sup) “Çorba alacağım.” demektir. Bu kullanım, özellikle konuşma dilinde ve sipariş verme durumunda yaygındır. Cümlenin başındaki Я (ya) “ben”, буду (budu) ise bu sipariş kalıbında “alacağım” anlamının oluşmasına katkı sağlayan fiildir.
Örnek
Menüye baktıktan sonra öğrenci şöyle der: Я буду кофе, пожалуйста. (ya budu kófe, pajalusta) — Ben kahve alacağım, lütfen. Burada кофе (kófe) “kahve” demektir ve değişmeden kullanılır.
3. Yiyecek ve içecek siparişi vermek
Sipariş verirken önce Я буду (ya budu) der, ardından istediğimiz ürünü ekleriz. A1 düzeyinde birkaç yiyecek ve içecek adı bilmek günlük bir sipariş için yeterlidir: чай (çay) çay, кофе (kófe) kahve, суп (sup) çorba, салат (salat) salata ve сок (sok) meyve suyu demektir.
Birden fazla ürün istediğimizde kısa cümleleri art arda söyleyebiliriz. Örneğin Я буду суп и салат. (ya budu sup i salat) cümlesinde и (i) “ve” anlamındadır. Siparişin sonunda пожалуйста (pajalusta) kullanmak siparişi daha nazik hâle getirir.
Örnek
Öğrenci garsona bakarak şöyle söyler: Я буду суп и сок, пожалуйста. (ya budu sup i sok, pajalusta) — Çorba ve meyve suyu alacağım, lütfen. Garson anlamazsa ürünleri menüde göstererek aynı kalıbı yavaşça tekrarlayabiliriz.
4. Sipariş sırasını doğru kurmak
Kafedeki iletişim genellikle bir sıra izler: önce menü istenir, sonra menü incelenir, ardından sipariş verilir ve son olarak ürünler getirilir. Bu sırayı zihnimizde canlandırmak, kalıpları doğru zamanda kullanmamıza yardım eder. Можно меню? (mojna menyu) siparişten önce, Я буду (ya budu) ise seçimi söylerken kullanılır.
Garson siparişi getirirken müşteri genellikle yeni bir Я буду (ya budu) cümlesi kurmaz; bu kalıp sipariş verme aşamasına aittir. Görselde bu ifade siparişin hazırlanması ve getirilmesiyle ilişkili gösterilebilir, ancak öğrenci kalıbı özellikle seçim yaparken kullanmalıdır. Ürün geldiğinde Спасибо. (spasiba) demek uygun ve basittir.
Örnek
Kısa diyalog: Можно меню, пожалуйста? (mojna menyu, pajalusta) — Menü alabilir miyim, lütfen? Да. (da) — Evet. Я буду салат и чай. (ya budu salat i çay) — Salata ve çay alacağım. Спасибо. (spasiba) — Teşekkürler.
5. Tatlı seçmek ve siparişi tamamlamak
Tatlı siparişi verirken de aynı temel kalıbı kullanırız. Örneğin Я буду мороженое. (ya budu marójenoye) “Dondurma alacağım.” demektir. торт (tort) pasta, пирог (pirog) tatlı veya tuzlu iç dolgulu hamur işi, мороженое (marójenoye) ise dondurma anlamındadır.
Siparişi tamamlamak için ürün adını açıkça söylemek ve gerekirse пожалуйста (pajalusta) eklemek yeterlidir. Garsonun sorusunu anlamadığımızda gülümseyerek tekrar etmesini isteyebiliriz; ancak bu ünitede temel hedef, menüyü istemek ve seçtiğimiz ürünü Я буду (ya budu) ile söyleyebilmektir.
Örnek
Tatlı isteyen öğrenci şöyle der: Я буду мороженое, пожалуйста. (ya budu marójenoye, pajalusta) — Dondurma alacağım, lütfen. Garson ürünü getirince Спасибо. (spasiba) diyerek teşekkür ederiz.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Я буду (ya budu) her zaman yalnızca “Ben olacağım.” demektir. Doğrusu: Bu kalıp temel olarak “Ben olacağım” anlamıyla ilişkili olsa da kafede sipariş verirken “Ben ... alacağım” anlamında kullanılır. Anlamı, içinde bulunduğu duruma göre anlaşılır.
- Yanlış: Можно меню? (mojna menyu) ifadesi “Menü nerede?” demektir. Doğrusu: Bu ifade menünün yerini sormaz; menüyü istemek için kullanılır. “Menü alabilir miyim?” anlamındadır.
- Yanlış: Я буду кофе. (ya budu kófe) cümlesinde буду (budu) “yemek” anlamına gelir. Doğrusu: буду (budu), kalıbın bir parçasıdır ve burada “alacağım” anlamının oluşmasına katkı sağlar. “Kahve” anlamındaki kelime кофе (kófe) sözcüğüdür.
- Yanlış: Rusça kelimeler Türkçedeki gibi yazılıp okunur; örneğin меню (menyu) “menu” diye okunur. Doğrusu: Rusça Kiril alfabesiyle yazılır. меню (menyu) kelimesi yaklaşık “menyu” okunur; sondaki ю (yu) sesi Türkçedeki “yu” sesine benzer.
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde sipariş verirken miktar belirtmeyi ve daha ayrıntılı istekler kurmayı öğreniriz. Örneğin bir ürünün iki tane olduğunu söylemek, sıcak veya soğuk istemek ve hesabı istemek yeni hedefler arasında olabilir. Garsonun Что вы будете? (şto vı budete?) sorusunu, yani “Ne alacaksınız?” sorusunu anlamaya başlarız. Ayrıca yiyecek adlarının cümledeki biçimlerinin değişebileceğini fark eder ve bu değişimleri basit örneklerle çalışırız.
Özet
Kafede önce Можно меню? (mojna menyu) diyerek menü isteriz. Seçimimizi Я буду (ya budu) kalıbıyla söyler ve sonuna yiyecek ya da içecek adını ekleriz. пожалуйста (pajalusta) ve Спасибо. (spasiba) ifadeleri siparişimizi daha nazik hâle getirir.