Kim olduğunuzu İspanyolca söylemek, kişi zamirleri yo, tú, él ile fiil serin üç biçimini soy, eres, es doğru eşleştirmekten geçer.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi, tarihçe ve günlük hayat
CEFR A1 can-do hedefi şudur: Öğrenci basit sözcüklerle kim olduğunu söyleyebilir ve karşısındakinin kim olduğunu anlayabilir. Dünyanın birçok dil okulunda İspanyolca sıfırdan başlayan gruplarda ilk hafta selamlaşma ile ser birlikte gelir. Bunun nedeni günlük hayatın hemen sen kimsin sorusunu sormasıdır.
Fiil serin tarihi Latinceye dayanır. Dilbilimcilere göre bugünkü ser, Latince olmak anlamındaki esse ile oturmak anlamındaki sedere fiillerinin zamanla birleşmesinden doğmuştur. Bugün Madrid'den Bogotá'ya kadar aynı üç biçim soy, eres, es kimlik cümlelerinde kullanılır. Telaffuz ipucu: ser ser diye okunur; soy soy, eres eres, es es biçimindedir.
Sınıfın ilk gününde öğretmen kapıdan girer ve Hola. Yo soy la profesora. der; Türkçesi Merhaba. Ben öğretmenim. Öğrenciler bu cümleyi tekrar eder. Bu dersin sonunda sen de Yo soy... ve Tú eres... ile kendini ve karşındakini tanıtabilir duruma gelirsin.
Örnek
Hola. Yo soy Elif. Yo soy estudiante. Türkçesi: Merhaba. Ben Elif'im. Ben öğrenciyim. Telaffuz: ola. yo soy elif. yo soy estudyante.
Kişi zamirleri yo, tú, él
İspanyolcada konuşan kişiyi gösteren sözcüklere kişi zamiri denir. Bu derste üç tanesini öğreniyoruz: yo ben, tú sen, él o (erkek için). Telaffuz: yo yo (yoğurt sözcüğündeki yo gibi), tú tu (vurgu bu hecededir), él el (vurgu el üzerindedir; yazıdaki işaret onu tanımlık elden ayırır).
Türkçede ben, sen, o zamirleri cümlede çoğu zaman düşer çünkü fiil eki kişiyi zaten gösterir. İspanyolcada da zamir bazen söylenmez ama A1'de özellikle tanışırken yo, tú, él açık açık kullanılır. Böylece dinleyen kimin kastedildiğini karıştırmaz.
Sınıfta öğretmen kartlara ad yazar. Bir kartta yo vardır, öğrenciler ben der. İkinci kartta tú vardır, parmakla yanındaki arkadaşı gösterirler. Üçüncü kartta él vardır, sınıftaki bir erkek öğrenciyi gösterirler. Bu üç zamir olmadan ser fiilini kişiye bağlayamazsınız.
Örnek
Kısa diyalog: — ¿Tú eres Ali? — No. Yo soy Can. Él es Ali. Türkçesi: Sen Ali misin? Hayır. Ben Can'ım. O Ali.
Ser fiilinin yo, tú, él biçimleri
Fiil ser olmak demektir ve düzensizdir; kişiye göre kök değişir, ezberlenir. Üç biçim şudur: yo soy ben ...-im, tú eres sen ...-sin, él es o ...-dir. Telaffuz ipucu: soy soy, eres eres (e-res, iki hece de açık), es es (kısa ve net).
Dünyada bu fiil çoğu zaman kuru bir tablo ile değil, üç yüz fotoğrafı ile öğretilir: bir özçekim Yo soy..., karşındaki arkadaş Tú eres..., uzaktaki bir erkek Él es.... Böylece zamir, fiil ve kişi aynı anda zihne yerleşir. A1'in bu basamağında henüz biz ve onlar kişileri yoktur; yalnız bu üç kişi yeter.
İspanyolcada meslek, milliyet ve temel kimlik için ser kullanılır. Yo soy turca. Ben Türk'üm (kadın konuşan). Erkek konuşan Yo soy turco. der. Tú eres estudiante. Sen öğrencisin. Él es profesor. O öğretmen. A1 söz varlığı bu kadarını kapsar; uzun sıfat listeleri bu dersin dışındadır.
Örnek
Yo soy Mehmet. Tú eres Leyla. Él es el profesor. Türkçesi: Ben Mehmet'im. Sen Leyla'sın. O öğretmen. Telaffuz: yo soy mehmet. tu eres leyla. el es el profesor.
Kendini ve başkasını tanıtma kalıpları
Tanışma kalıbı kısadır. Önce selam, sonra ad, sonra kim olduğun gelir. Hola. Yo soy Deniz. Yo soy estudiante. Türkçesi: Merhaba. Ben Deniz'im. Ben öğrenciyim. Karşı taraf doğrulamak için Tú eres Deniz. diyebilir. Bir üçüncü kişiyi göstermek için Él es Deniz. denir.
Günlük hayatta bu kalıp otobüste, kafede ve dil kursunun ilk gününde işe yarar. İspanya'da bir kursiyer Hola, yo soy Carlos. ¿Tú eres de Turquía? diyebilir. Türkçesi: Merhaba, ben Carlos. Sen Türkiye'den misin? Sözcük de -den/-dan anlamındadır ve A1'de yer bildirir. Cevap: Sí. Yo soy de Turquía. Evet. Ben Türkiye'denim.
Kısa bir sınıf olayı düşünün. Öğretmen üç öğrenci seçer. Birincisi ayağa kalkar: Yo soy Aylin. İkincisine bakar: Tú eres Berk. Üçüncü erkek öğrenci için: Él es Emre. Sınıf koroyla tekrarlar. Bu tekrar, zamir ile fiilin birbirine yapışmasını sağlar ve sonra kartlarla aynı cümleler yazılır.
Örnek
Diyalog: — Hola. Yo soy Selin. Yo soy estudiante. — Hola, Selin. Yo soy Pablo. Él es Marco. Él es profesor. Türkçesi: Merhaba. Ben Selin. Ben öğrenciyim. Merhaba Selin. Ben Pablo. O Marco. O öğretmen.
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Türkçede Ben öğrenciyim cümlesinde ayrı bir olmak fiili duyulmaz; kişi eki -im işi bitirir. Bu yüzden birçok öğrenci İspanyolcada fiili unutup yalnızca Yo estudiante der. Doğrusu Yo soy estudiante olmalıdır. Fiil soy olmadan cümle İspanyolcada eksik ve yanlış kalır.
İkinci sık hata, zamiri Türkçe bırakmaktır: Ben soy Ali denmez. Zamir İspanyolca olmalıdır: Yo soy Ali. Üçüncü hata kişi uyumsuzluğudur: Yo eres veya Tú soy hiçbir zaman kullanılmaz. Her zamirin kendi fiili vardır: yo yalnız soy, tú yalnız eres, él yalnız es ile gider.
Dördüncü tuzak, él ile tanımlık eli karıştırmaktır. Él es estudiante. O öğrencidir. El estudiante ise belirli bir erkek öğrenci demektir. Telaffuzda ikisi de el gibi duyulabilir; yazıda élin üzerinde vurgu işareti vardır. Beşinci hata, Türkçe -dir ekini İspanyolcaya taşımaktır. Él es profesor yeter; cümlenin sonuna ekstra bir parça eklenmez.
Örnek
Yanlış kalıplar kurulmaz. Doğru: Yo soy Ali. Tú eres estudiante. Türkçesi: Ben Ali'yim. Sen öğrencisin. Telaffuz: yo soy ali. tu eres estudyante.
Günlük sahneler, dünya pratiği ve pekiştirme
Bir aile fotoğrafına bakın. Çocuk parmağıyla kendine dokunur: Yo soy Luis. Bu derste kadın üçüncü kişi henüz yok; A1'de önce erkek üçüncü kişi él çalışılır. Babaya işaret: Él es mi padre. Sözcük padre baba demektir ve A1 aile sözcüklerindendir. Kardeşine dönerek Tú eres Ana. denir; yaş farkı olsa da zamir değişmez.
Havalimanında görevli ¿Tú eres el estudiante de Ankara? diye sorabilir. Türkçesi: Sen Ankara'dan gelen öğrenci misin? Cevap kısa olur: Sí. Yo soy el estudiante. veya No. Él es el estudiante. Bu üç cümle gerçek bir kapı kontrolünde, otel kaydında ve kurs yoklamasında işe yarar.
Dünyada öğretmenler bu konuyu kimlik kartı oyunuyla pekiştirir: her öğrenci bir kart yazar, Yo soy... okur, komşusuna Tú eres... der, sınıftaki bir erkeği Él es... ile tanıtır. Oyun bittikten sonra zamirsiz de denenebilir çünkü İspanyolcada Soy Elif de doğrudur; ancak A1'de zamirle başlamak karışıklığı önler ve kişi-fiil eşleşmesini görünür kılar.
Örnek
— ¿Tú eres el profesor? — No. Yo soy estudiante. Él es el profesor. Türkçesi: Sen öğretmen misin? Hayır. Ben öğrenciyim. O öğretmen.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Yo'dan sonra fiil gerekmez çünkü Türkçede Ben Ali yeter. Doğrusu: İspanyolcada fiil düşmez. Doğrusu Yo soy Ali. cümlesidir; soy kimlik bildirmenin zorunlu parçasıdır.
- Yanlış: Tú soy ... diyebilirim çünkü soy bana ait bir sözcük gibi gelir. Doğrusu: tú yalnızca eres ile kullanılır. Doğru kalıp Tú eres... biçimindedir.
- Yanlış: él ve el aynı sözcüktür, ikisini de el diye yazmak yeter. Doğrusu: él kişi zamiridir (o); el tanımlıktır. Yazıda él vurgu işareti taşır.
- Yanlış: Yo eres öğrenci veya Tú es Mehmet de anlaşılır. Doğrusu: Kişi ve fiil bire bir eşleşmelidir: Yo soy estudiante. Tú eres Mehmet. Karışık eşleşme A1'de kabul edilmez.
- Yanlış: Şu anda nerede olduğumu da ser ile söylerim çünkü her olmak ser'dir. Doğrusu: Bu basamakta ser kimlik, meslek ve köken içindir. Konum ve geçici durum başka bir adımın konusudur; şimdilik karıştırmayın.
Bir adım ileri
Bir sonraki adımda nosotros somos, vosotros sois ve ellos son eklenir; böylece biz, siz ve onlar da tanıtılabilir. Aynı fiil ser milliyet çoğulu, saat ve basit tarih cümleleri için de kullanılmaya başlar. Kadın üçüncü kişi ella es ve nezaket zamiri usted es gelir. Konum ve geçici durum için ayrı bir olmak fiili estar tanıtılır; A1'in ilerleyen haftalarında ser ile estar ayırt edilir.
Özet
Yo soy, tú eres ve él es A1 tanışmanın omurgasıdır. Zamiri Türkçeden çevirmeden ve fiili düşürmeden kullanmak gerekir. Bu üç biçimle adınızı, mesleğinizi ve kökeninizi İspanyolca söyleyebilirsiniz.