Hukuk, haklar ve adalet dilinde zorunluluk ve önem, it is vital that kalıbından sonra fiilin yalın haliyle anlatılır; bu buyurucu dilek kipi C1 resmi iletişiminin belkemiğidir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Buyurucu dilek kipi nedir ve hukuk dilinde neden yaşar
İngilizcede mandative subjunctive denen buyurucu dilek kipi, zorunluluk, önem ve tavsiye bildiren ifadelerden sonra fiilin yalın halini ister. It is vital that every citizen have equal rights. Her vatandaşın eşit haklara sahip olması hayati önem taşır. Yapı, Eski İngilizceden kalan birkaç dilek kipi kalıntısından biridir ve özellikle Amerikan resmi dilinde ve uluslararası hukuk metinlerinde canlı durur. C1 hedefi şudur: öğrenci hukuki bir konuda resmi zorunluluğu doğru yapıyla ifade edebilir.
Dünyada ABD müfredatında daha erken, Avrupa’da C1 resmi yazma ünitelerinde öğretilir; Britanya İngilizcesinde sıklıkla should eklenir. Günlük hayatta insan hakları savunucuları ve öğretmenler bu kalıbı kullanır çünkü emir niteliği taşır. Şart kipi if I were ile karıştırılmamalıdır. Sınıf tartışmasında hukukun neden vazgeçilmez olduğu tam bu yapıyla anlatılır.
Örnek
It is crucial that the law protect the weak. Yasanın zayıfı koruması çok önemlidir. Telaffuz: crucial (kruşıl), protect (protekt).
Temel kalıp: it is vital that ve yalın fiil
Kalıp şudur: It is + sıfat + that + özne + fiilin yalın hali. Özne üçüncü tekil olsa bile -s takısı yoktur: It is vital that he be present. Onun hazır bulunması hayati önem taşır. be, have, go, attend gibi fiiller hiç çekilmez. Telaffuz ipucu: It is vital that (it iz vay-tıl det), be (bi), have (hev).
Aynı yapı olumsuzda not ile gelir: It is vital that she not miss the hearing. Onun duruşmayı kaçırmaması hayati önem taşır. Acil toplantıda öğrenciler tam bu kalıpla karar alır. C1’de bu yapı resmi konuşmayı yükseltir, günlük must veya have to yerine daha ağır bir ton katar.
Örnek
It is vital that the committee meet today. Komitenin bugün toplanması hayati önem taşır. Dikkat: özne the committee tekil görünse de fiil meet yalın kalır.
Tetikleyici sıfatlar ve fiiller hukuk bağlamında
Sık sıfatlar: vital, essential, important, necessary, crucial, imperative. Fiiller: demand, insist, require, recommend, suggest, request, propose. Hepsi that + yalın fiil ister. The court demands that the witness tell the truth. Mahkeme tanığın gerçeği söylemesini talep eder. Telaffuz: imperative (im-pe-re-tiv), insist (in-sist).
Haklar tartışmasında It is imperative that human rights be respected. İnsan haklarına saygı gösterilmesi zorunludur. Öğrenciler acil bir derste tam bu tetikleyicilerle konuşur. Britanya’da should eklenebilir ama bu ünitede yalın hali öğretilir. C1 öğrencisi bu listeyi ezberleyip hukuki tonda kullanır.
Örnek
We recommend that the new law take effect immediately. Yeni yasanın hemen yürürlüğe girmesini öneririz.
Yazılı belgeler ve kütüphane çalışması
Hukuk belgelerinde buyurucu dilek kipi sıkça kullanılır ve kalıplaşmıştır. Öğrenciler kütüphanede antlaşma taslakları okurken şu cümleyi görür: It is necessary that each party fulfil its obligations. Her tarafın yükümlülüklerini yerine getirmesi gereklidir. fulfil yalın kalır, -s yoktur. Telaffuz: necessary (ne-sı-se-ri), fulfil (ful-fil).
Dilekçe veya rapor yazarken C1 öğrencisi aynı yapıyı kullanır: It is essential that every student have access to legal aid. Her öğrencinin hukuki yardıma erişmesi elzemdir. Bu, günlük konuşmadan daha ağır, belge diline yakındır. Dünya genelinde hukuk İngilizcesi derslerinde bu kalıp belge analiziyle öğretilir.
Örnek
The charter requires that the accused be presumed innocent. Belge, sanığın masum kabul edilmesini gerektirir.
Sözlü diyaloglar hukuk dersinde
Kısa diyalog resmi tonda kalır. Öğrenci A: It is vital that we discuss this amendment now. Bu değişikliği şimdi tartışmamız hayati önem taşır. Öğrenci B: I agree. It is essential that every voice be heard. Katılıyorum. Her sesin duyulması elzemdir. Telaffuz: amendment (e-mend-mınt), voice (voys).
Başka bir tur: The teacher insists that the class respect due process. Öğretmen, sınıfın hukuki usule saygı göstermesinde ısrar eder. Cevap: Yes, it is important that no one be excluded. Evet, kimsenin dışlanmaması önemlidir. Bu diyaloglar C1 konuşma pratiğinde hak ve adalet konularını işler. Sınıf ortamında tam bu sahneler yaşanır.
Örnek
A: It is crucial that the school policy change. Okul politikasının değişmesi çok önemlidir. B: We demand that the principal listen. Müdürün dinlemesini talep ediyoruz.
Telaffuz ipuçları ve uluslararası pratik
Ana kalıbın ritmi: It is vital that (it iz vay-tıl det) hızlı ve bağlı söylenir, that zayıf det olur. Fiil yalın ve vurgusuz: be (bi), have (hev), go (go). subjunctive (sıb-cank-tiv) sözcüğü C1’de tanınır ama günlükte kalıp ezberlenir.
Dünyada ABD’de yalın hali, İngiltere’de should daha yaygındır; uluslararası hukuk metinlerinde yalın hali tercih edilir. C1 öğrencisi her iki biçimi tanır ama bu ünitede yalın hali üretir. Günlük hayatta haber spikerleri de aynı ritmi kullanır.
Örnek
It is vital that justice be done. Adaletin yerini bulması hayati önem taşır. (cas-tis bi dan)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Özneye göre fiile -s eklemek: It is vital that she attends. Doğrusu: Yalın hali kullan: It is vital that she attend. Üçüncü tekil bile çekilmez.
- Yanlış: Türkçedeki çekime uyarak that he is / that he was demek. Doğrusu: Her zaman yalın: that he be veya that he go. Geçmiş için de çoğu zaman aynı yalın hali tercih edilir.
- Yanlış: Her zaman should eklemek ve yalın hali hiç kullanmamak. Doğrusu: Konu yalın hali öğretir; should Britanya seçeneğidir, C1’de her ikisini tanımak gerekir ama üretim yalın haldedir.
- Yanlış: Şart kipi if I were ile karıştırmak. Doğrusu: Buyurucu dilek kipi emir ve zorunluluk bildirir, hayali şart değildir; tetikleyici sıfat veya fiil aranır.
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde C2 ve üniversite hukuk İngilizcesinde bu yapı daha uzun cümlelere, edilgen yalın hallere ve karmaşık belgelere yayılır. Öğrenci It is ordered that the defendant pay damages and that the order be enforced immediately. gibi zincirlemeleri görür. Diğer dilek kipi kalıntıları ve resmi tersine çevirmeler eklenir. Böylece tam hukuki taslak yazma ve uluslararası antlaşma okuma basamağına geçilir.
Özet
Buyurucu dilek kipi, it is vital that ve benzeri tetikleyicilerden sonra fiilin yalın haliyle zorunluluk anlatır. Hukuk, haklar ve adalet dilinde C1 öğrencisi bu kalıpla resmi ve ikna edici olur. Telaffuz, yalın fiil kuralı ve Türkçe kaynaklı çekim hatalarından kaçınmak pratikle yerleşir.