Bir film ya da konser değerlendirmesi yazmak, eseri tanıtmanın yanı sıra kişisel görüşü açık nedenlerle ve uygun Fransızca kalıplarla ifade etmeyi sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Değerlendirmenin amacı ve temel düzeni
Bir değerlendirme metninin amacı yalnızca eseri beğenip beğenmediğimizi söylemek değildir. Okuyucu, filmin veya konserin konusu, sanatçıları, atmosferi ve güçlü ya da zayıf yönleri hakkında kısa ve anlaşılır bilgi edinmelidir. B1 düzeyinde öğrenciden karmaşık eleştiri kuramları değil, görüşünü anlaşılır biçimde açıklaması beklenir.
Genellikle dört aşamalı bir düzen kullanılabilir: eseri tanıtma, kısa içerik özeti, kişisel değerlendirme ve sonuç ya da öneri. Film için yönetmen, oyuncular ve tür; konser için sanatçı, müzik türü, mekân ve izleyici atmosferi anlatılabilir. Konunun bütün ayrıntılarını anlatmak yerine önemli bilgileri seçmek, iyi bir değerlendirmeyi daha etkili yapar.
Örnek
Le film s'appelle « Le voyage de Lina ». C'est un film d'aventure réalisé par Marc Durand. L'histoire parle d'une jeune fille qui cherche son frère. (Filmin adı “Lina’nın yolculuğu”. Marc Durand’ın yönettiği bir macera filmidir. Hikâye, erkek kardeşini arayan genç bir kızı anlatır.)
Görüş belirtme ve gerekçe sunma
Kişisel görüş bildirmek için B1 düzeyinde sık kullanılan kalıplar vardır: J'ai aimé le film (Filmi beğendim), Je n'ai pas beaucoup aimé le concert (Konseri çok beğenmedim) ve À mon avis (Bence). Ancak yalnızca “güzeldi” demek yeterli değildir. Görüşü bir nedenle desteklemek gerekir.
Neden belirtmek için parce que (çünkü), car (çünkü) ve grâce à (sayesinde) kullanılabilir. Olumlu ve olumsuz görüş aynı metinde bulunabilir: oyunculuk iyi olduğu hâlde hikâye yavaş olabilir. Böylece değerlendirme daha dengeli ve inandırıcı görünür.
Örnek
À mon avis, le film est intéressant parce que les acteurs jouent très bien. Cependant, l'histoire est parfois lente. (Bence film ilginç, çünkü oyuncular çok iyi oynuyor. Bununla birlikte hikâye bazen yavaş ilerliyor.)
Film değerlendirmesinde kullanılacak dil
Film anlatırken olayları çoğunlukla şimdiki zamanla özetlemek kolaydır: Le héros habite à Paris (Kahraman Paris’te yaşıyor) veya Il rencontre une femme mystérieuse (Gizemli bir kadınla karşılaşıyor). Filmi izleme deneyimimizi anlatırken ise geçmiş zaman kullanılabilir: J'ai regardé ce film samedi (Bu filmi cumartesi izledim). Bu iki zamanı görevlerine göre ayırmak metni açıklaştırır.
Film türünü ve özelliklerini belirtmek için un film drôle (komik bir film), un film émouvant (duygulandırıcı bir film), un scénario simple (basit bir senaryo) ve une belle musique (güzel bir müzik) denebilir. Spoiler vermemek için son bölümü ayrıntılı anlatmaktan kaçınmak iyi bir kültürel iletişim alışkanlığıdır. Bunun yerine Je ne veux pas raconter la fin (Sonunu anlatmak istemiyorum) denebilir.
Film değerlendirmesinde kültürel bağlam da kısaca ele alınabilir. Örneğin filmdeki şehir, aile ilişkileri veya bayram gelenekleri hakkında dikkat çeken bir ayrıntı varsa bu bilgi, eseri daha iyi anlamaya yardım eder. Yine de öğrencinin bilmediği tarihî ayrıntıları tahmin ederek yazması yerine gözlemlediği noktaları belirtmesi daha doğrudur.
Örnek
J'ai regardé ce film hier. Le scénario est simple, mais les images sont magnifiques. Le personnage principal est courageux et attachant. Je recommande ce film aux personnes qui aiment les histoires de famille. (Bu filmi dün izledim. Senaryo basit, fakat görüntüler harika. Ana karakter cesur ve sevimli. Bu filmi aile hikâyelerini seven kişilere öneriyorum.)
Konser değerlendirmesi ve atmosfer
Konser değerlendirmesinde filmin aksine canlı performansın etkisi öne çıkar. Sanatçının sesi, grubun uyumu, şarkı seçimi, ses düzeyi, sahne düzeni ve dinleyicilerin tepkisi anlatılabilir. Konserin nerede ve ne zaman yapıldığını söylemek, metnin başlangıcına somut bir çerçeve kazandırır.
Atmosferi anlatmak için L'ambiance était très énergique (Atmosfer çok enerjikti), Le public chantait avec le groupe (Seyirci grupla birlikte şarkı söylüyordu) ve La chanteuse a une voix puissante (Şarkıcının güçlü bir sesi var) gibi cümleler kullanılabilir. Geçmişte gerçekleşen etkinlikleri anlatırken était, chantait gibi geçmişte devam eden durumları; a commencé veya a joué gibi tamamlanmış olayları kullanmak yararlıdır.
Bir konseri değerlendirirken bilet fiyatı, ulaşım veya salonun kalabalığı gibi pratik ayrıntılar da verilebilir. Böylece metin, yalnızca sanatçının performansını değil, başka bir kişinin etkinliğe hazırlanmasını da destekler. Örneğin La salle était petite, mais le son était très bon (Salon küçüktü, fakat ses çok iyiydi) dengeli bir değerlendirmedir.
Örnek
Samedi, j'ai assisté à un concert de jazz. L'ambiance était chaleureuse et le public était très enthousiaste. Le groupe a joué mes chansons préférées, mais le concert a commencé en retard. Je conseille ce concert aux amateurs de jazz. (Cumartesi bir caz konserine katıldım. Atmosfer samimiydi ve seyirci çok coşkuluydu. Grup en sevdiğim şarkıları çaldı, fakat konser geç başladı. Bu konseri caz sevenlere tavsiye ederim.)
Karşılaştırma, puan verme ve öneride bulunma
İki film ya da iki konseri karşılaştırırken plus ... que (...den daha), moins ... que (...den daha az) ve aussi ... que (... kadar) kalıpları kullanılır. Örneğin Ce film est plus drôle que l'autre (Bu film diğerinden daha komik) cümlesinde sıfat, iki eseri karşılaştırır. Le deuxième concert était moins long (İkinci konser daha kısaydı) cümlesinde ise tek bir eserin özelliği belirtilir.
Puan verirken puanın ölçütünü açıklamak gerekir. Je donne quatre étoiles sur cinq (Beş üzerinden dört yıldız veriyorum) denebilir. Ardından neden açıklanmalıdır: Je donne quatre étoiles sur cinq parce que la musique était excellente (Müzik mükemmel olduğu için beş üzerinden dört yıldız veriyorum). Öneri cümlesi, okuyucunun zevkine göre kurulabilir: Je le recommande aux jeunes qui aiment les films d'aventure (Macera filmlerini seven gençlere bunu öneriyorum).
Puanlar kişisel bir izlenimi gösterir; bilimsel bir ölçüm değildir. Bir öğrencinin düşük puan verdiği eser, başka bir kişinin zevkine uygun olabilir. Bu nedenle Pour moi (Bana göre) veya Selon mes goûts (Zevklerime göre) ifadeleri, görüşün kişisel olduğunu açıkça gösterir.
Örnek
Le film A est plus court que le film B, mais le film B est plus émouvant. Pour moi, le film A est plus facile à comprendre. Je donne quatre étoiles au film B parce que les personnages sont très intéressants. (A filmi B filminden daha kısa, fakat B filmi daha duygulandırıcı. Bana göre A filmini anlamak daha kolay. Karakterler çok ilginç olduğu için B filmine dört yıldız veriyorum.)
Metni yazma, sunma ve kontrol etme
Yazmaya başlamadan önce kısa bir plan yapılmalıdır: etkinliğin adı, tarih ve yer; içerik veya program; olumlu ve olumsuz yönler; son görüş ve öneri. Sonra cümleler bağlaçlarla birleştirilir: d'abord (öncelikle), ensuite (sonra), mais (ama), cependant (bununla birlikte) ve finalement (son olarak). Bu bağlaçlar, metnin düşünce akışını görünür hâle getirir.
Sunum sırasında çok uzun cümleler yerine kısa ve anlaşılır cümleler tercih edilmelidir. Öğrenci önce eserin adını söyler, sonra iki veya üç önemli noktayı açıklar ve sonunda öneride bulunur. Sunumdan önce fiil zamanları, artikel kullanımı, sıfatların isimle uyumu ve yazım kontrol edilmelidir.
Telaffuzda bazı kelimeler Türkçe konuşan öğrenciler için zor olabilir. film yaklaşık “film”, concert “konsèr”, acteur “aktör”, musique “müzik” ve émouvant “emuvan” biçiminde söylenir. Fransızcadaki burun sesleri Türkçede tam olarak bulunmadığı için öğrenci, kelimeyi aşırı Türkçeleştirmeden dinleme örneklerini tekrar etmelidir.
Örnek
D'abord, je présente le film. Ensuite, je parle de l'histoire et des acteurs. Le film est parfois lent, mais les images sont très belles. Finalement, je le recommande aux familles. (Öncelikle filmi tanıtıyorum. Sonra hikâyeden ve oyunculardan söz ediyorum. Filmde tempo bazen yavaş ilerliyor, fakat görüntüler çok güzel. Son olarak filmi ailelere öneriyorum.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Değerlendirmede yalnızca J'aime (Seviyorum) veya Je n'aime pas (Sevmiyorum) demek yeterlidir. Doğrusu: Bu ifadeler görüşü başlatır, fakat gerekçe eklenmelidir. J'aime ce film parce que l'histoire est intéressante (Bu filmi seviyorum, çünkü hikâye ilginç) daha tamamlanmış bir değerlendirmedir.
- Yanlış: Film özeti yazarken bütün sonu ayrıntılı biçimde anlatmak gerekir. Doğrusu: Kısa özet, temel konuyu vermelidir; sonu anlatmak okuyucunun deneyimini bozabilir. Je ne raconte pas la fin (Sonunu anlatmıyorum) denebilir.
- Yanlış: Fransızcada geçmişteki her olay için yalnızca bir geçmiş zaman kullanılır. Doğrusu: Tamamlanmış olaylar için passé composé (birleşik geçmiş), geçmişte sürmekte olan durum ve alışkanlıklar için imparfait (hikâye geçmişi) kullanılabilir. B1 düzeyinde bu ayrımı temel örneklerle uygulamak yeterlidir.
- Yanlış: Türkçedeki “konser yaptım” ifadesi doğrudan J'ai fait un concert şeklinde çevrilir. Doğrusu: Bir konsere katılmak için J'ai assisté à un concert (Bir konsere katıldım) veya Je suis allé(e) à un concert (Bir konsere gittim) denir. Sanatçı konser veriyorsa J'ai donné un concert (Bir konser verdim) kullanılabilir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta değerlendirme metinleri daha ayrıntılı eleştiriye dönüşebilir. Öğrenci, yönetmenin amacı, müzik seçiminin sahneye katkısı veya konserin toplumsal bağlamı hakkında daha uzun gerekçeler yazabilir. Farklı kaynaklardan alınan yorumları karşılaştırıp kendi görüşünü kanıtlarla savunması beklenebilir. Ayrıca resmî ve samimi üslup arasındaki farkları öğrenerek gazete yazısı, blog yazısı veya sözlü eleştiri hazırlayabilir.
Özet
Film veya konser değerlendirmesi; tanıtma, özetleme, görüş belirtme, gerekçe sunma ve öneride bulunma aşamalarından oluşur. Parce que, cependant, karşılaştırma kalıpları ve puan ifadeleri B1 düzeyinde etkili araçlardır. İyi bir metin, kişisel görüşü açık, dengeli ve okuyucuya yararlı bilgilerle anlatır.