Kısa bir Fransızca günlük ile hafta sonu mesajını okuyup dinleyerek geçen hafta sonu kimin ne yaptığını, nerede ve ne zaman yaptığını A2 düzeyinde çıkarabilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi ve günlük hayattaki yeri
A2 can-do hedefi şudur: geçen hafta sonunu anlatan kısa bir kişisel metni okur veya dinler, ana bilgiyi çıkarırsın. Ana bilgi kim, ne yaptı, nerede, ne zaman ve kiminle sorularının yanıtıdır. Dünyada bu hedef çoğu kez otantik kısa metinle çalışılır; öğretmen bir mesaj veya günlük parçası getirir, sen önce genel fikri sonra ayrıntıyı ararsın.
Fransızca journal (jurnal) sıralı ve kişiseldir; message (mesaj) daha kısa, selamlı ve çoğu kez soru içerir. İkisinde de A2 geçmişi passé composé (pase kompoze) görünür. Kişisel günlük, dil öğretiminde geçmiş anlatıyı göstermek için yaygın bir araçtır. Sınıf metni edebi defter değil, birkaç cümlelik öğrenci günlüğü veya telefon mesajıdır.
Örnek
Can-do kontrolü: Metnin hafta sonu hakkında olduğunu anlarım. samedi (samdi) ile dimanche (dimanş) işlerini ayırırım. Bir yer ve bir kişi adı bulurum. Yazarın memnuniyetini C'était super ! (sete süper) cümlesinden çıkarırım.
Kısa günlüğü okumak
Kısa günlük gün gün ilerler. Önce Samedi (samdi) veya Dimanche (dimanş) gelir, sonra le matin (lö maten), l'après-midi (lapremidi), le soir (lö suar). Gözün önce zaman iskeletini tarar, sonra j'ai (je) veya je suis (jö süi) ile başlayan fiilleri asar. Sıra için d'abord (dabor), puis (püi), ensuite (ansüit), après (apre) yeter.
Yer kalıpları A2'de sınırlıdır: au parc (o park), à la maison (a la mezon), au cinéma (o sinema), au musée (o müze). Kişi için avec mes amis (avek me zami) ve avec ma famille (avek ma famiy) sık geçer. Duygu cümlesi kısadır: C'était bien. (sete biyen) Dinlemede her sözcük şart değildir; gün, eylem ve yer yeter.
Örnek
Samedi, je me suis levé à dix heures. (Samdi, jö mö süi löve a dizör.) Cumartesi saat onda kalktım. J'ai pris le petit-déjeuner avec ma famille. (Je pri lö pöti dejöne avek ma famiy.) Ailemle kahvaltı yaptım. L'après-midi, j'ai joué au football au parc. (Lapremidi, je jue o futbol o park.) Öğleden sonra parkta futbol oynadım. Dimanche, je suis allé au musée avec mes amis. (Dimanş, jö süi ale o müze avek me zami.) Pazar müzeye arkadaşlarımla gittim. C'était super ! (Sete süper!) Harikaydı!
Hafta sonu mesajını okumak ve dinlemek
Mesaj Salut ! (salü) veya Coucou ! (kuku) ile açılır. Ardından özet gelir: Le week-end dernier, j'ai visité... (Lö uik-end dernye, je vizite...) week-end uik-end okunur, Türkçe vikend gibi değil. Sonda sıkça Et toi ? (e tua) veya Tu as fait quoi ? (tü a fe kua) sorusu durur.
hier (iyer) dündür; le week-end dernier geçen hafta sonudur. Sesli notta selamı, bir yer adını ve bir fiili yakala. Biri metni tahtaya yazıp okuyunca yazım ile ses birleşir. Anladığını göstermek için zaman, fiil ve yeri işaretle, sonra aynı bilgiyi kısa cümleyle geri söyle.
Örnek
Salut Leyla ! (Salü Leyla!) Le week-end dernier, j'ai visité le centre-ville. (Lö uik-end dernye, je vizite lö santr-vil.) Geçen hafta sonu şehir merkezini gezdim. Samedi, j'ai marché beaucoup et j'ai pris un café. (Samdi, je marşe boku e je pri en kafe.) Cumartesi çok yürüdüm ve bir kahve içtim. Dimanche matin, j'ai dormi longtemps. (Dimanş maten, je dormi lontan.) Pazar sabahı uzun uyudum. Et toi, tu as fait quoi ? (E tua, tü a fe kua?) Ya sen, sen ne yaptın?
A2 kalıpları: geçmiş eylem, zaman ve yer
Bitmiş iş passé composé ile anlatılır. Çoğu fiil avoir (avuar) alır: j'ai joué (je jue), j'ai regardé (je rögarde), j'ai mangé (je manje), j'ai visité (je vizite), j'ai écouté (je ekute). aller ve rester être (etr) ister: je suis allé(e) (jö süi ale), je suis resté(e) (jö süi reste). Dönüşlü fiil de être alır: je me suis levé(e) (jö mö süi löve).
Zaman kalıpları metni taşır: le week-end dernier, samedi matin (samdi maten), hier soir (iyer suar), à dix heures (a dizör). Yer için au café (o kafe), en ville (an vil), chez des amis (şe de zami) yeter. Dinlerken j'ai kulağa je gibi kısa düşer; tahtadaki yazı bu yüzden sesle eşlenir.
Örnek
Samedi matin, j'ai pris le petit-déjeuner. (Samdi maten, je pri lö pöti dejöne.) Cumartesi sabahı kahvaltı ettim. Puis je suis allé au parc. (Püi jö süi ale o park.) Sonra parka gittim. L'après-midi, j'ai rencontré mes amis. (Lapremidi, je rankontre me zami.) Öğleden sonra arkadaşlarımla karşılaştım. Kız özne yazıda je suis allée (jö süi ale) kullanır; dinlemede bu e çoğu kez duyulmaz.
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Türkçede tek bir geçmiş anlatı yetebilir; Fransızca A2 günlük ve mesajında bitmiş iş için passé composé gerekir. Hier je joue au football yanlıştır; doğrusu Hier j'ai joué au football. (Iyer je jue o futbol.) j'ai allé denmez, je suis allé(e) denir. Sözcük sözcük kopya da bozar: hafta sonu parkta oynadım diye artikelsiz ve sırasız yığın yazılmaz.
Telaffuz tuzakları ayrıdır: week-end uik-end, dimanche dimanş, j'ai je okunur. hier dündür, demain (dömen) yarındır, ce week-end (sö uik-end) bu hafta sonudur. C'était super. (sete süper) geçmiş duygu içindir ve c'est (se) ile karışmaz. Dönüşlüde me unutulmaz: je me suis levé(e).
Örnek
Yanlış: Samedi j'ai allé au cinéma et je regarde un film. Doğru: Samedi je suis allé(e) au cinéma et j'ai regardé un film. (Samdi jö süi ale o sinema e je rögarde en film.) Yanlış: Week-end dernier je fais sport. Doğru: Le week-end dernier, j'ai fait du sport. (Lö uik-end dernye, je fe dü spor.) Geçen hafta sonu spor yaptım.
Okuma-dinlemeden sınıfta paylaşıma
Okuduğun günlük ve dinlediğin mesaj, kısa konuşmanın hammaddesidir. Poster veya üç kutu yeter: cumartesi sabahı, cumartesi akşamı, pazar. Her kutuda bir A2 cümlesi durur. Sınıf dinler; dinleyenler bir fiil ve bir yer not eder.
Gerçek mesaja yanıt da aynı kalıptadır. Super ! Moi, j'ai dormi et j'ai lu un livre. (Süper! Mua, je dormi e je lü en livr.) Harika! Ben uyudum ve bir kitap okudum. lu (lü), lire fiilinin geçmişidir ve A2'de sık görülür. Amaç uzun monolog değil, anlaşılan bilginin üç cümleyle iletilmesidir.
Örnek
A: Tu as lu mon message ? (Tü a lü mon mesaj?) Mesajımı okudun mu? B: Oui. Samedi tu as marché en ville. (Ui. Samdi tü a marşe an vil.) Evet. Cumartesi şehirde yürümüşsün. A: Et dimanche, j'ai dormi longtemps. (E dimanş, je dormi lontan.) Ve pazar uzun uyudum. B: Moi, je suis allé(e) au parc avec mes amis. (Mua, jö süi ale o park avek me zami.) Ben arkadaşlarımla parka gittim.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Geçmiş hafta sonu şimdiki zamanla yazılır, çünkü Türkçede tek geçmiş kalıbı her işi taşır. Doğrusu: A2 günlük ve mesajında bitmiş iş için passé composé kullanılır: j'ai joué, je suis allé(e).
- Yanlış: j'ai allé doğrudur, çünkü çoğu fiil avoir alır. Doğrusu: aller, rester ve dönüşlü fiiller être alır: je suis allé(e), je me suis levé(e).
- Yanlış: Metindeki her sözcüğü tek tek Türkçeye çevirmeden anlam çıkmaz. Doğrusu: Önce gün ve zaman, sonra fiil, sonra yer yeter; A2'de genel anlam ve birkaç ayrıntı hedeftir.
- Yanlış: week-end İngilizce gibi vikend okunur ve başına artikelsiz yazılır. Doğrusu: Telaffuz uik-end'dir; sık kalıp le week-end dernier şeklindedir.
- Yanlış: hier ile le week-end dernier aynıdır; c'est ile c'était fark etmez. Doğrusu: hier dündür, le week-end dernier geçen hafta sonudur. Duygu için A2 sıkça C'était bien. kullanır.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta aynı hafta sonu hem passé composé hem imparfait (enparfe) ile anlatılır; biten iş ile arka plan ayrılır. Metinler uzar, sebep ve karşıtlık bağlaçları eklenir. Dinlemede tempo artar ve birden fazla konuşmacı çıkar. Sen de günlüğünde neden ve nasıl hissettim cümleleri yazmaya başlarsın.
Özet
Kısa günlük gün gün ilerler; mesaj selam, özet ve soru taşır. A2'de passé composé, zaman sözcükleri ve yer kalıpları yeter. Türkçe kaynaktan gelen şimdiki zaman, j'ai allé ve sözcük sözcük çeviriyi bırakıp zaman-fiil-yer taraması yap.