Saat söyleyip günün basit eylemlerini şimdiki zamanda dizmek, Fransızca A1'de kendinizi günlük hayatta anlaşılır kılan temel bir can-do becerisidir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Bu konuda neler yapabileceksin?
CEFR A1 düzeyinde bir öğrenci günlük alışkanlıklarını şimdiki zamanda, kısa ve net cümlelerle anlatabilir. Can-do hedefi şudur: saati sorabilir ve söyleyebilir; sabah ve akşam yaptığı basit işleri je (ben) öznesiyle ifade edebilir. Dünyada bu konu çoğu dil kitabında resimli bir gün çemberiyle öğretilir: yataktan kalkış, kahvaltı, yol, okul, akşam. Amaç ezber fiil listesi değil, gerçek bir güne bakıp Je me lève à sept heures. (Saat yedide kalkarım.) diyebilmektir. Telaffuz: jö mö lev a set ör.
Fransızca konuşulan günlük hayatta saat; ders, yemek ve buluşma için sürekli geçer. Yazılı duyurularda 24 saat düzeni yaygındır; konuşmada ise huit heures du matin (sabah saat sekiz) gibi ifadeler de duyulur. Bu ünitede geçmiş zaman, uzun bağlaçlar ve karmaşık zamirler yoktur. Yalnızca şimdiki zaman, temel fiiller ve saat kalıbı vardır. heures sözcüğü ör gibi okunur, h sesi çıkmaz. Soru kalıbı Quelle heure est-il ? kel ör e til diye söylenir.
Örnek
Mini görev: Arkadaşın kalkış saatini soruyor. Sen A1 cümlesiyle cevaplıyorsun. Quelle heure est-il ? (Saat kaç?) Il est sept heures. (Saat yedi.) Je me lève à sept heures. (Saat yedide kalkarım.) Unutma: saat kaç diye sorunca Il est ... (Saat ...) dersin; saat kaçta diye eylem anlatınca à ... heures (saat ...de) kullanırsın.
Yataktan kalkmak ve tam saat
Resimde öğrenci sabah yedide yataktan kalkıp esniyor. Fransızcada bu eylemin temel fiili dönüşlüdür: se lever (kalkmak). A1'de en sık cümle Je me lève. (Kalkarım. / Kalkıyorum.) Telaffuz: jö mö lev. Türkçede kalkmak tek parça durur; Fransızcada me (kendimi) düşerse cümle yanlış olur. Zamanı bağlamak için à (saat ...de) kullanılır: Je me lève à sept heures. (Saat yedide kalkarım.) Tam saatlerde sayıdan sonra heures (saat) gelir.
Dünyada öğretmenler bu fiili sıkça hareketle öğretir: ayağa kalkınca Je me lève denir. Yakın fiil se réveiller (uyanmak) ile karışmasın; uyanmak gözün açılması, se lever yataktan çıkmaktır. Tam saat örnekleri A1'de şunlardır: Il est six heures. (Saat altı.) Il est sept heures. (Saat yedi.) Il est huit heures. (Saat sekiz.) Telaffuz: il e sis ör / set ör / üit ör. une heure (saat bir) özeldir; un heure denmez. Öğlen ve gece yarısı ayrı sözcüklerdir: midi (öğlen on iki), minuit (gece yarısı).
Örnek
Somut sabah metni: Il est sept heures. (Saat yedi.) Je me réveille. (Uyanırım.) Telaffuz: jö mö revev. Je me lève. (Kalkarım.) Je m'étire. bu düzeyde zorunlu değildir; esneme sahnesini Je me lève à sept heures. ile anlatman yeter. Kısa diyalog: Tu te lèves à sept heures ? (Saat yedide kalkıyor musun?) Telaffuz: tü tö lev a set ör. Oui, je me lève à sept heures. (Evet, saat yedide kalkarım.)
Kahvaltı saati
Resimde saat sekizi gösterirken öğrenci kahvaltı yapıyor. Fransızcada kahvaltı adı le petit-déjeuner (kahvaltı) sözcüğüdür. Telaffuz: lö pöti dejöne. Eylem yemek fiiliyle değil alma fiiliyle kurulur: prendre le petit-déjeuner (kahvaltı etmek). A1 cümlesi: Je prends le petit-déjeuner à huit heures. (Saat sekizde kahvaltı ederim.) Telaffuz: jö pran lö pöti dejöne a üit ör. Je suis petit-déjeuner demek Türkçedeki kahvaltıdayım kalıbından gelen bir aktarmadır ve Fransızcada bu anlamda kullanılmaz.
Saat sekiz tam saattir: Il est huit heures. (Saat sekiz.) Eylemin zamanı ise à huit heures (saat sekizde) olur. Sabah dilimi için le matin (sabah) eklenebilir: le matin, je prends le petit-déjeuner (sabah kahvaltı ederim). Telaffuz: lö maten. Birçok ülkede bu sahne ders kitabının ikinci karesidir çünkü hem saat hem yemek fiili bir aradadır. A1'de menüyü uzatmana gerek yoktur; istersen du pain (ekmek), un thé (bir çay), un café (bir kahve) yeter. Telaffuz: dü pen, en te, en kafe.
Örnek
Kısa kahvaltı diyaloğu: Quelle heure est-il ? (Saat kaç?) Il est huit heures. (Saat sekiz.) Tu prends le petit-déjeuner ? (Kahvaltı ediyor musun?) Telaffuz: tü pran lö pöti dejöne. Oui, je prends le petit-déjeuner à huit heures. (Evet, saat sekizde kahvaltı ederim.) Günlük hayat cümlesi: Tous les jours, je prends le petit-déjeuner le matin. (Her gün sabah kahvaltı ederim.) Telaffuz: tu le jör.
Çeyrek saatler ve okula gitmek
Resimde saat 08.15, öğrenci çantasıyla okula yürüyor. Tam saatten sonra A1'de üç pratik dilim gelir: et quart (çeyrek geçe), et demie (buçuk), moins le quart (çeyrek kala). Telaffuz: e kar, e dömi, muan lö kar. Bu resim için doğru saat cümlesi Il est huit heures et quart. (Saat sekizi çeyrek geçiyor.) Eyleme bağlarken à huit heures et quart (sekizi çeyrek geçe) dersin. Sayıyla da söyleyebilirsin: huit heures quinze (sekiz on beş). Okula gitmek: aller à l'école (okula gitmek). Telaffuz: ale a lekol. Yürüyerek: à pied (yürüyerek). Telaffuz: a piye.
Dikkat: à l'école içinde belirteç l' düşmez; à école denmez. Tam cümle: Je vais à l'école à pied à huit heures et quart. (Sekizi çeyrek geçe okula yürüyerek giderim.) Telaffuz: jö ve a lekol a piye a üit ör e kar. Fiil aller (gitmek) çekimi A1'dir: je vais (giderim), tu vas (gidersin), il va / elle va (gider). Çanta için un sac (bir çanta) yeter. Yarım saat örneğini de şimdiden ekle: Il est huit heures et demie. (Saat sekiz buçuk.) Çeyrek kala: Il est neuf heures moins le quart. (Saat dokuza çeyrek var.)
Örnek
Okul yolu metni: Il est huit heures et quart. (Saat sekizi çeyrek geçiyor.) Je vais à l'école à pied. (Okula yürüyerek giderim.) J'ai un sac. (Bir çantam var.) Kısa diyalog: Tu vas à l'école à huit heures ? (Okula saat sekizde mi gidiyorsun?) Non, à huit heures et quart. (Hayır, sekizi çeyrek geçe.) Bu sahne dünyada sıkça saat dilimi alıştırmasıyla verilir: öğrenci kadrana bakıp hem saati hem eylemi aynı cümlede birleştirir.
Akşam bakımı ve yirmi dört saat
Resimde çocuk akşam saat sekizde dişlerini fırçalıyor ve saat net görünüyor. Konuşmada huit heures du soir (akşam saat sekiz) denebilir; yazılı ve resmi dilde ise vingt heures (saat yirmi) yaygındır. Telaffuz: ven tör (bağlama ile t duyulur). A1 can-do'su her iki yolu da tanımanı ister, uzun açıklama değil. Diş fırçalama fiili yine dönüşlüdür: se brosser les dents (dişlerini fırçalamak). Telaffuz: sö brose le dan. Cümle: Je me brosse les dents à vingt heures. (Saat yirmide dişlerimi fırçalarım.) le soir (akşam) dilimini ekleyebilirsin.
Türkçe kaynaklı sık bir karışıklık AM ve PM etiketleridir; standart Fransızca A1'de bunları kullanmazsın. Sabah için du matin (sabah), öğleden sonra de l'après-midi (öğleden sonra), akşam du soir (akşam) dersin. Telaffuz: dü maten, dö lapremidi, dü suar. Aynı saat dilimi sabah ve akşamda farklı sözcükle ayrılır: huit heures du matin sabah sekiz, huit heures du soir akşam sekizdir. Dönüşlü fiilde me yine zorunludur: Je brosse les dents A1'de bu anlamda eksik kalır. Kısa ek eylem: Je me lave. (Yıkanırım.) Telaffuz: jö mö lav.
Örnek
Akşam bakım metni: Il est vingt heures. (Saat yirmi.) Le soir, je me brosse les dents. (Akşam dişlerimi fırçalarım.) Diyalog: Tu te brosses les dents à vingt heures ? (Dişlerini saat yirmide mi fırçalıyorsun?) Telaffuz: tü tö bros le dan a ven tör. Oui, tous les soirs. (Evet, her akşam.) Telaffuz: ui, tu le suar. Somut olay: misafirlikte saat sekizi görünce Il est vingt heures. Je me brosse les dents. demen A1 için yeterince açık ve doğrudur.
Günü bitirmek ve mini diyalog
Resimde öğrenci saat 21.00'de kitap okuyarak günü bitiriyor. 21.00 hem vingt et une heures (saat yirmi bir) hem neuf heures du soir (akşam saat dokuz) diye söylenir. Telaffuz: vent e ün ör; nöf ör dü suar. vingt et une içinde et (ve) unutulmaz. Okumak: lire (okumak), A1 cümlesi Je lis un livre. (Bir kitap okurum.) Telaffuz: jö li en livr. Zamanla: Je lis un livre à vingt et une heures. (Saat yirmi birde bir kitap okurum.) Günü kapatan fiil se coucher (yatmak) olabilir: Je me couche. (Yatarım.) Telaffuz: jö mö kuş.
Sık yapılan bir yanlış, bütün günü tek bir dev cümlede anlatmaya çalışmaktır. A1'de her eylem ayrı kısa cümledir. Sıra bağlamak istersen henüz puis (sonra) yeter; daha uzun bağlaçlar bir sonraki basamağa aittir. Günlük hayatta bu sahne yatmadan önceki sessiz zamandır: saat sorulur, kitap veya dinlenme söylenir, gün kapanır. Can-do kontrolü: bir başkası saat sorunca cevap verebiliyor musun, kendi akşam eylemini à ile bağlayabiliyor musun? Cevabın evetse bu ünite işini görüyor demektir.
Örnek
Günü toplayan kısa diyalog: Quelle heure est-il ? (Saat kaç?) Il est vingt et une heures. (Saat yirmi bir.) Que fais-tu ? (Ne yapıyorsun?) Telaffuz: kö fe tü. Je lis un livre. (Bir kitap okurum.) Tu te couches à vingt et une heures ? (Saat yirmi birde mi yatıyorsun?) Oui, je me couche à vingt et une heures. (Evet, saat yirmi birde yatarım.) Tam gün özeti ayrı cümlelerle: Je me lève à sept heures. Je prends le petit-déjeuner à huit heures. Je vais à l'école à huit heures et quart. Le soir, je me brosse les dents à vingt heures. Je lis un livre à vingt et une heures. (Saat yedide kalkarım. Saat sekizde kahvaltı ederim. Sekizi çeyrek geçe okula giderim. Akşam saat yirmide dişlerimi fırçalarım. Saat yirmi birde bir kitap okurum.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Kalkmak için Je lève à sept heures. demek. Doğrusu: Fiil dönüşlüdür. Doğrusu Je me lève à sept heures. (Saat yedide kalkarım.) me olmadan anlam bozulur.
- Yanlış: Saat sorusuna Il est heure sept. veya Türkçe sıra ile Il est heures sept. demek. Doğrusu: Fransızcada sayı önde, heures sonda gelir: Il est sept heures. (Saat yedi.) Eylem saati için à sept heures (saat yedide) kullanılır.
- Yanlış: Kahvaltı için Je suis petit-déjeuner veya yalnızca Je mange petit-déjeuner kalıbını temel almak. Doğrusu: A1'de asıl kalıp Je prends le petit-déjeuner. (Kahvaltı ederim.) Belirteç le de cümlenin parçasıdır.
- Yanlış: Okul için à école ve akşam sekiz için AM/PM yazmak. Doğrusu: Doğrusu à l'école (okula) şeklidir. Akşam sekiz huit heures du soir veya vingt heures olur; A1 Fransızcasında AM ve PM kullanılmaz.
- Yanlış: 21.00 için vingt une heures deyip et sözcüğünü atlamak. Doğrusu: 21.00 vingt et une heures (saat yirmi bir) diye söylenir. et burada zorunludur.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2'de aynı güne sıklık sözcükleri eklenir: souvent (sık sık), parfois (bazen), jamais (hiç). Cümleler d'abord, puis, ensuite, enfin (önce, sonra, ardından, sonunda) ile dizilir. Başkasının rutini il / elle ile daha uzun anlatılır. Dönüşlü fiillerin geçmişi (je me suis levé / levée) ve hafta içi ile hafta sonu farkı da o düzeyde gelir. Şimdilik kısa şimdiki zaman cümlelerini sağlam kurman, o basamağın kapısını açar.
Özet
A1'de günlük rutin, saat sormak ve eylemi à ile saate bağlamaktır. Dönüşlü fiillerde me / te / se düşmez; kahvaltı prendre ile, okul aller à l'école ile kurulur. Tam saat, çeyrek ve 24 saatlik akşam saatlerini kısa diyalogda kullanabiliyorsan bu can-do hedefini karşılamışsın demektir.