Çince kendini tanıtırken öğrenci olduğunu ve hangi milletten geldiğini basit bir kimlik cümlesiyle söyleyebilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
学生: Öğrenci demek
Çincede öğrenci sözcüğü 学生 (xuéshēng) biçimindedir. Bu sözcük iki karakterden oluşur: 学 (xué) öğrenmek veya öğrenmeyle ilgili anlam taşır; 生 (shēng) ise bu sözcüğün ikinci karakteridir. A1 düzeyinde bu sözcüğü bir bütün olarak öğrenmek en doğrusudur.
Telaffuzda xuéshēng yaklaşık olarak “şüe-şöng” diye söylenebilir. xué ikinci tondadır; ses yükselir. shēng birinci tondadır; ses düz ve sabit tutulur. Türkçedeki “ş” sesi, sh sesini yaklaşık olarak hatırlamaya yardımcı olabilir; ancak Çince sesleri tamamen Türkçedeki seslerle aynı kabul etmemek gerekir.
Örnek
学生 (xuéshēng) = öğrenci. Kendini tanıtmak için: 我是学生。 (Wǒ shì xuéshēng.) = Ben öğrenciyim. Burada 我 (wǒ) “ben”, 是 (shì) “-im/-dır” anlamında bağlayıcı fiil, 学生 (xuéshēng) ise “öğrenci” demektir.
土耳其人: Türk demek
Türk anlamındaki temel Çince sözcük 土耳其人 (tǔ'ěrqí rén) biçimindedir. İlk bölüm 土耳其 (tǔ'ěrqí) “Türkiye” adının Çince karşılığıdır. Sonundaki 人 (rén) “insan” demektir; bu nedenle bütün ifade “Türk insanı” veya doğal Türkçeyle “Türk” anlamına gelir.
Bu sözcükte pinyin işaretlerini dikkatli okumak gerekir: tǔ üçüncü ton, ěr üçüncü ton, qí ikinci ton, rén ikinci tondadır. Yaklaşık Türkçe söyleyiş “tu-ır-çi ren” gibi duyulabilir; bu yalnızca bir telaffuz ipucudur. Tonlar anlamı ayırdığı için pinyindeki ton işaretlerini baştan öğrenmek önemlidir.
Örnek
我是土耳其人。 (Wǒ shì tǔ'ěrqí rén.) = Ben Türküm. Cümlede 我 (wǒ) “ben”, 是 (shì) “-im” ve 土耳其人 (tǔ'ěrqí rén) “Türk” anlamındadır. Bir kişi hem öğrenci hem Türk olduğunu söylemek isterse iki ayrı kısa cümle kurabilir: 我是学生。我是土耳其人。 (Wǒ shì xuéshēng. Wǒ shì tǔ'ěrqí rén.) = Ben öğrenciyim. Ben Türküm.
是 ile basit kimlik cümlesi kurma
Çincede temel kimlik cümlesi çoğu zaman özne + 是 (shì) + isim biçimindedir. Özne, hakkında konuştuğumuz kişidir; 是 (shì) bağlayıcı fiildir; son bölüm ise kişinin kim veya ne olduğunu söyler. Bu yüzden “Ben öğrenciyim” cümlesi 我是学生。 (Wǒ shì xuéshēng.) şeklinde kurulur.
Çince yazıda cümle sonunda nokta kullanılır ve Çince nokta yuvarlak biçimde yazılabilir: 。 A1 düzeyinde en önemli nokta, Türkçedeki eklerin Çince kelimenin sonuna eklenmemesidir. Türkçede “öğrenciyim” tek kelime gibi görünür; Çince ise “ben + olmak + öğrenci” sırasını kullanır.
Örnek
Çözümlü örnek: “Ben Türküm.” cümlesinde özne “ben” olduğu için 我 (wǒ) seçilir. Kimlik bildiren bağlayıcı fiil 是 (shì) gelir. Sonuna “Türk” anlamındaki 土耳其人 (tǔ'ěrqí rén) eklenir: 我是土耳其人。 (Wǒ shì tǔ'ěrqí rén.) Aynı sırayla “Ben öğrenciyim” cümlesi 我是学生。 (Wǒ shì xuéshēng.) olur.
İki kimlik bilgisini birlikte kullanma
Bir insanın aynı anda birden fazla kimlik bilgisi olabilir. Bir kişi hem öğrenci olabilir hem de Türk olabilir. Çince başlangıç düzeyinde bu iki bilgiyi art arda iki kısa cümleyle söylemek anlaşılır ve güvenlidir: 我是学生。我是土耳其人。 (Wǒ shì xuéshēng. Wǒ shì tǔ'ěrqí rén.)
Konuşurken ilk cümleden sonra kısa bir duraklama yapmak, iki bilgiyi ayırır. Yazarken iki cümlenin arasına nokta koyulur. Daha sonra bağlaçlar ve daha uzun cümleler öğrenilebilir; ancak A1 düzeyinde kısa cümleler kurmak hata yapmayı azaltır ve telaffuz çalışmasını kolaylaştırır.
Örnek
Somut olay: Yeni bir Çince sınıfına girdin ve öğretmen senden kendini tanıtmanı istedi. Şöyle söyleyebilirsin: 你好！我是学生。我是土耳其人。 (Nǐ hǎo! Wǒ shì xuéshēng. Wǒ shì tǔ'ěrqí rén.) = Merhaba! Ben öğrenciyim. Ben Türküm. Burada 你好 (nǐ hǎo) selamlaşma ifadesidir; kimlik bilgileri ise iki ayrı cümlede verilir.
Kısa diyalog ve anlam ayrımı
学生 (xuéshēng) bir kişinin eğitim durumunu veya okul rolünü anlatır. 土耳其人 (tǔ'ěrqí rén) ise kişinin Türk kimliğini veya milliyetini anlatır. Bu iki kelime aynı türden bilgi değildir: biri “öğrenci”, diğeri “Türk” anlamındadır. Bu nedenle bir kişinin ikisini birlikte söylemesi mümkündür.
Kısa bir tanışma konuşmasında soru ve cevaplar basit tutulabilir. Örneğin bir öğrenci 你是学生吗？ (Nǐ shì xuéshēng ma?) diye sorarsa “Öğrenci misin?” anlamına gelir. Cevap olarak 是，我是学生。 (Shì, wǒ shì xuéshēng.) denebilir. Buradaki 吗 (ma) soru parçacığıdır; bu yapı ilerleyen A1 çalışmalarında daha ayrıntılı kullanılacaktır.
Örnek
Kısa diyalog: A：你好！你是学生吗？ (A: Nǐ hǎo! Nǐ shì xuéshēng ma?) = Merhaba! Öğrenci misin? B：是，我是学生。我是土耳其人。 (B: Shì, wǒ shì xuéshēng. Wǒ shì tǔ'ěrqí rén.) = Evet, öğrenciyim. Türküm. Bu diyalogda 你 (nǐ) “sen”, 是 (shì) “olmak” ve 吗 (ma) soru anlamı verir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: “Ben öğrenciyim” demek için Türkçedeki gibi 学生我是 (xuéshēng wǒ shì) sırası kullanılabilir. Doğrusu: Doğru sıra özne + 是 (shì) + kimlik bilgisidir: 我是学生。 (Wǒ shì xuéshēng.) Çince cümlede önce “ben”, sonra bağlayıcı fiil, en son “öğrenci” gelir.
- Yanlış: 土耳其人 (tǔ'ěrqí rén) yalnızca Türkçe konuşan kişi demektir. Doğrusu: Bu ifade temel olarak “Türk” veya “Türk insanı” anlamına gelir ve milliyetle ilgilidir. Türkçe dili için ileride farklı bir ifade öğrenilecektir; bu iki anlamı başlangıçta karıştırmamak gerekir.
- Yanlış: 是 (shì) sözcüğü Türkçedeki “-im” ekinin aynısıdır ve her cümlede kullanılabilir. Doğrusu: 是 (shì) başlangıçta kimlik ve sınıflandırma cümlelerinde kullanılır. A1 düzeyinde “Ben öğrenciyim” ve “Ben Türküm” gibi cümlelerde uygundur; bütün Türkçe cümlelerde otomatik olarak kullanılmaz.
- Yanlış: Tonlar yalnızca telaffuz süsüdür; xuéshēng (xuéshēng) ve diğer kelimeler tonsuz da aynı anlaşılır. Doğrusu: Çincede ton, kelimenin anlamının bir parçasıdır. Pinyin yazarken ton işaretlerini görmek ve konuşurken sesin yükselip alçalmasına dikkat etmek doğru anlaşılmayı kolaylaştırır.
Bir adım ileri
Bir sonraki adımda kendinle ilgili daha fazla bilgi vermeyi öğrenebilirsin. Yaşını, nerede yaşadığını, hangi okulda olduğunu ve hangi dilleri bildiğini kısa yapılarla söyleyebilirsin. Ayrıca 你 (nǐ) “sen” ve 吗 (ma) soru parçacığıyla arkadaşına basit sorular yöneltebilirsin. Böylece tek cümlelik tanıtımdan kısa bir tanışma konuşmasına geçersin.
Özet
学生 (xuéshēng) “öğrenci”, 土耳其人 (tǔ'ěrqí rén) ise “Türk” demektir. Kimlik cümlesinin temel sırası özne + 是 (shì) + isimdir: 我是学生。 (Wǒ shì xuéshēng.) ve 我是土耳其人。 (Wǒ shì tǔ'ěrqí rén.) Tonları, kelime sırasını ve iki kimlik bilgisinin farklı anlamlarını doğru kullanırsan kendini Çince basitçe tanıtabilirsin.