Arapçada konuşanın kendisini anlatması için أَنَا (ene), başka bir erkek kişiyi anlatmak için ise هُوَ (huve) kullanılır ve bu zamirlerle kolayca isim cümlesi kurulur.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. İki temel zamir: أَنَا (ene) ve هُوَ (huve)
Zamir, bir kişinin veya varlığın adının yerine kullanılan kelimedir. Arapçada konuşan kişi kendisinden söz ederken أَنَا (ene) der; bu kelime “ben” anlamındadır.
Başka bir erkek kişiden söz ederken هُوَ (huve) kullanılır; Türkçedeki “o” kelimesine karşılık gelir. هُوَ (huve) yalnızca erkek kişi veya erkek cinsiyetli bir isim için kullanılır; kadın için ileride هِيَ (hiye) zamiri öğrenilecektir.
Örnek
أَنَا (ene) = Ben هُوَ (huve) = O (erkek) Örneğin konuşan öğrenci kendisini gösterirse أَنَا (ene), yanındaki erkek öğrenciyi gösterirse هُوَ (huve) der.
2. İsim cümlesinin temel yapısı
Arapçada isim cümlesi genellikle bir zamir veya isimle başlar. Cümlenin ilk bölümüne mübteda, onun hakkında bilgi veren ikinci bölümüne haber denir; A1 düzeyinde bu terimleri ezberlemekten çok cümle sırasını tanımak önemlidir.
Şimdiki zamanda “olmak” fiili çoğu basit cümlede görünmez. Bu yüzden “Ben öğrenciyim” anlamı أَنَا طَالِبٌ (ene tâlibun) şeklinde kurulur. Kelime kelime bakıldığında bu yapı “Ben öğrenci” gibidir; Türkçeye doğal olarak “Ben öğrenciyim” diye çevrilir.
Örnek
Çözüm: “Ben öğrenciyim.” cümlesinde konuşan kişi kendisi olduğu için أَنَا (ene) seçilir. “Öğrenci” kelimesi erkek öğrenci için طَالِبٌ (tâlibun) olur. Tam cümle: أَنَا طَالِبٌ. (ene tâlibun.) Anlamı: “Ben öğrenciyim.”
3. هُوَ (huve) ile kişi tanıtma
Bir erkek öğrenciyi, öğretmeni veya başka bir erkeği tanıtırken cümle هُوَ (huve) ile başlayabilir. Örneğin هُوَ طَالِبٌ. (huve tâlibun.) cümlesi “O öğrencidir” veya doğal Türkçeyle “O bir öğrencidir” anlamına gelir.
Meslek ve kişi adlarıyla kurulan bu cümlelerde Arapçada belirsiz ve cümlede yalın hâlde kullanılan isimlerin sonunda çoğunlukla “-un” sesi duyulur. Bu ses, yazıda tenvin adı verilen iki ötreyle gösterilir: طَالِبٌ (tâlibun). Başlangıçta bu sesi dikkatle dinlemek ve kelimeyi harekeli biçimiyle birlikte öğrenmek yararlıdır.
Örnek
Öğretmen bir erkek öğrenciyi gösteriyor: مَنْ هُوَ؟ (men huve?) — “O kim?” Cevap: هُوَ طَالِبٌ. (huve tâlibun.) — “O öğrencidir.” Burada هُوَ (huve) gösterilen erkek kişiyi, طَالِبٌ (tâlibun) ise onun öğrenci olduğunu bildirir.
4. İsim ve sıfatla cümle kurma
İsim cümlesinin ikinci bölümünde yalnızca meslek veya kişi adı değil, basit bir sıfat da bulunabilir. Örneğin أَنَا جَدِيدٌ. (ene cedîdun.) “Ben yeniyim” anlamına gelir. Erkek konuşmacı için جَدِيدٌ (cedîdun) kullanılır.
Arapçada sıfat, anlattığı isme veya kişiye cinsiyet bakımından uyar. Bu ünitede erkek kişiyle ilgili örneklerde طَالِبٌ (tâlibun), مُدَرِّسٌ (mudarrisun) ve جَدِيدٌ (cedîdun) gibi erkek biçimleri görülür. Kadın biçimleri daha sonra öğrenilecek olsa da bu uyuma şimdiden dikkat etmek, yanlış kalıpları önler.
Örnek
Somut örnek: Ali kendisini gösterip أَنَا طَالِبٌ. (ene tâlibun.) der. Sonra yanındaki erkek öğretmeni gösterip هُوَ مُدَرِّسٌ. (huve mudarrisun.) der. İlk cümle “Ben öğrenciyim”, ikinci cümle “O öğretmendir” anlamındadır.
5. Selamlaşma ve kısa tanışma diyaloğu
Zamirler, selamlaşma ve tanışma konuşmalarında tek başına değil, kısa kalıpların içinde kullanılır. Bir öğrenci önce مَرْحَبًا (merhaban) diyerek selam verebilir, sonra kendisini أَنَا طَالِبٌ. (ene tâlibun.) cümlesiyle tanıtabilir.
Karşıdaki kişi bir erkek öğrenci hakkında konuşurken هُوَ طَالِبٌ. (huve tâlibun.) diyebilir. Kısa konuşmalarda kelimeleri tek tek çevirmek yerine kimin konuştuğunu ve kimin gösterildiğini takip etmek anlamayı kolaylaştırır.
Örnek
Kısa diyalog: مَرْحَبًا! (merhaban!) — “Merhaba!” مَرْحَبًا! أَنَا طَالِبٌ. (merhaban! ene tâlibun.) — “Merhaba! Ben öğrenciyim.” مَنْ هُوَ؟ (men huve?) — “O kim?” هُوَ مُدَرِّسٌ. (huve mudarrisun.) — “O öğretmendir.”
6. Görselden doğru zamiri seçme ve konuşma alıştırması
Bir resmi veya fotoğrafı anlatırken önce kişinin kim olduğunu belirlemek gerekir. Konuşan kişi kendisini anlatıyorsa أَنَا (ene), fotoğraftaki erkek kişiyi anlatıyorsa هُوَ (huve) kullanılır. Zamiri seçtikten sonra kişiyle ilgili basit bir isim ya da sıfat eklenir.
Alıştırma yaparken önce Türkçe anlamı düşünmek, sonra Arapça sırayı kurmak yararlıdır. “Ben öğrenciyim” için “ben + öğrenci”, “O öğretmendir” için “o + öğretmen” sırası kullanılır. Arapçada bu cümlelerde şimdiki zamanda “olmak” anlamındaki ayrı bir kelimeyi eklememek gerekir.
Örnek
İki fotoğraf vardır: Birinci fotoğrafta konuşan öğrenci, ikinci fotoğrafta erkek öğretmen bulunmaktadır. 1. Öğrenci kendisini gösterirse: أَنَا طَالِبٌ. (ene tâlibun.) — “Ben öğrenciyim.” 2. Öğrenci öğretmeni gösterirse: هُوَ مُدَرِّسٌ. (huve mudarrisun.) — “O öğretmendir.” Doğru seçim, fotoğraftaki kişinin erkek olması ve konuşanın kendisi olup olmamasına göre yapılır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: أَنَا (ene) yalnızca erkeklerin kullandığı “ben” zamiridir. Doğrusu: أَنَا (ene) hem erkek hem kadın konuşmacı tarafından “ben” anlamında kullanılabilir. Değişen bölüm, zamir değil; zamirden sonra gelen isim veya sıfatın biçimidir.
- Yanlış: هُوَ (huve) hem erkek hem kadın için kullanılabilir. Doğrusu: هُوَ (huve) erkek kişi veya erkek cinsiyetli isim için kullanılır. Kadın kişi için farklı bir zamir vardır; bu ünitede onun ayrıntısına girilmemektedir.
- Yanlış: Arapçada “Ben öğrenciyim” demek için mutlaka “olmak” fiili eklenmelidir. Doğrusu: Şimdiki zamanda temel isim cümlelerinde ayrı bir “olmak” fiili çoğunlukla kullanılmaz. Doğru yapı أَنَا طَالِبٌ. (ene tâlibun.) şeklindedir.
- Yanlış: هُوَ (huve) kelimesi “sen” anlamına gelir. Doğrusu: هُوَ (huve) “o” anlamındadır ve konuşmada bulunmayan erkek bir kişiyi anlatır. “Sen” için başka bir zamir kullanılır.
- Yanlış: طَالِبٌ (tâlibun) ve مُدَرِّسٌ (mudarrisun) kelimelerinin sonundaki “-un” sesi gereksizdir. Doğrusu: Bu ses, harekeli yazımda görülen tenvinin okunuşudur ve başlangıç düzeyindeki cümlelerde önemlidir. Kelimeleri طَالِبٌ (tâlibun) ve مُدَرِّسٌ (mudarrisun) biçimleriyle birlikte öğrenmek doğru telaffuza yardım eder.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta zamirlerin daha geniş dizisi öğrenilecek ve kadın, çoğul ile hitap biçimleri karşılaştırılacaktır. Öğrenciler isim cümlelerinde belirli-belirsiz isim farkını ve sıfat uyumunu daha ayrıntılı inceleyecektir. Ayrıca geçmiş ve gelecek zamanlarda “olmak” anlamının nasıl ifade edildiği görülecektir. Böylece kısa tanıtımlar, kişinin yaşı, ülkesi, mesleği ve günlük etkinlikleri hakkında daha uzun konuşmalara dönüşecektir.
Özet
أَنَا (ene) “ben”, هُوَ (huve) ise erkek bir kişi için “o” demektir. İsim cümlesinde zamirden sonra isim veya sıfat gelir; şimdiki zamanda ayrı bir “olmak” fiili çoğu zaman kullanılmaz. Kişiyi doğru belirlemek, erkek isimlerdeki biçime ve kelime sonundaki harekelere dikkat etmek doğru cümle kurmanın temelidir.