Hava durumunu ve günleri doğru kullanarak haftalık planımızı basit Arapça cümlelerle yazabilir ve konuşabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Günleri tanıyalım ve sıralayalım
Arapçada haftanın günleri belirli bir sırayla öğrenilir. Gün adlarını tek başına ya da “gün” kelimesiyle birlikte kullanabiliriz: الاِثْنَيْنُ (el-isneynu) pazartesi, الثُّلَاثَاءُ (es-sülâsâu) salı, الأَرْبِعَاءُ (el-erbiâû) çarşamba, الخَمِيسُ (el-hamîsu) perşembe, الجُمُعَةُ (el-cumûatu) cuma, السَّبْتُ (es-sebtü) cumartesi ve الأَحَدُ (el-ehadü) pazardır. Gün adlarının başındaki ال, kelimeyi belirli yapar.
Bir plan yazarken gün adından önce çoğunlukla يَوْمُ السَّبْتِ (yevmu's-sebti) gibi “cumartesi günü” anlamındaki yapı kullanılır. “-de, -da” anlamı vermek için فِي يَوْمِ السَّبْتِ (fî yevmi's-sebti) denir. Burada فِي (fî) kelimesinden sonra gelen kelimenin son sesi değişebilir; başlangıç düzeyinde en önemli amaç, bu kalıbı doğru ve anlamlı biçimde kullanmaktır.
Örnek
Örnek sıralama: يَوْمُ الاِثْنَيْنِ، يَوْمُ الثُّلَاثَاءِ، يَوْمُ الأَرْبِعَاءِ (yevmu'l-isneyni, yevmu's-sülâsâi, yevmu'l-erbiâi). Türkçesi: Pazartesi, salı, çarşamba günleri. Cümle içinde: فِي يَوْمِ الجُمُعَةِ أَذْهَبُ إِلَى المَدْرَسَةِ (fî yevmi'l-cumûati ezhebu ile'l-medreseti). Cuma günü okula giderim.
Hava durumu kelimelerini kullanalım
Temel hava durumu kelimeleri günlük konuşmada sık kullanılır: الطَّقْسُ (et-taksu) hava durumu, مُشْمِسٌ (muşmisun) güneşli, غَائِمٌ (ğâimun) bulutlu, مُمْطِرٌ (mumtirun) yağmurlu, بَارِدٌ (bâridun) soğuk, دَافِئٌ (dâfiun) ılık ve حَارٌّ (hârrun) sıcak demektir. Hava durumunu söylerken en kolay kalıp, “Hava …” anlamındaki الطَّقْسُ ... (et-taksu ...) yapısıdır.
Olumlu ve kısa cevaplar A1 düzeyinde yeterlidir. الطَّقْسُ مُشْمِسٌ (et-taksu muşmisun) “Hava güneşli”, الطَّقْسُ غَائِمٌ (et-taksu ğâimun) “Hava bulutlu” ve الطَّقْسُ مُمْطِرٌ (et-taksu mumtirun) “Hava yağmurlu” anlamına gelir. Arapçada sıfat, anlattığı kelimeden sonra gelir; bu nedenle Türkçedeki gibi önce sıfat söylemeyiz.
Örnek
Somut örnek: Bir hava durumu haritasında salı günü güneş, çarşamba günü bulut ve perşembe günü yağmur sembolü vardır. Buna göre şöyle yazılır: يَوْمَ الثُّلَاثَاءِ الطَّقْسُ مُشْمِسٌ (yevme's-sülâsâi et-taksu muşmisun): Salı günü hava güneşli. يَوْمَ الأَرْبِعَاءِ الطَّقْسُ غَائِمٌ (yevme'l-erbiâi et-taksu ğâimun): Çarşamba günü hava bulutlu. يَوْمَ الخَمِيسِ الطَّقْسُ مُمْطِرٌ (yevme'l-hamîsi et-taksu mumtirun): Perşembe günü hava yağmurlu.
Gelecek hava durumunu söyleyelim
Haftalık tahmin anlatılırken önce gün, sonra hava durumu söylenebilir. Gelecek zaman için fiilin başına bitişen سَـ (se-) kullanılır. Örneğin سَيَكُونُ الطَّقْسُ بَارِدًا (seyekûnu et-taksu bâriden) “Hava soğuk olacak” demektir. A1 düzeyinde bu yapıyı hazır bir kalıp olarak öğrenmek ve gün adlarıyla birlikte kullanmak yararlıdır.
Bir kişiye hava durumunu sormak için كَيْفَ الطَّقْسُ؟ (keyfe't-taksu?) denebilir. Cevap olarak الطَّقْسُ دَافِئٌ (et-taksu dâfiun) veya الطَّقْسُ بَارِدٌ (et-taksu bâridun) söylenebilir. Tahmini daha doğal bir konuşmaya çevirmek için gün adını başa getirebiliriz: غَدًا سَيَكُونُ الطَّقْسُ مُمْطِرًا (ğaden seyekûnu et-taksu mumtiran) “Yarın hava yağmurlu olacak.”
Örnek
Çözümlü konuşma örneği: كَيْفَ الطَّقْسُ يَوْمَ السَّبْتِ؟ (keyfe't-taksu yevme's-sebti?) — Cumartesi hava nasıl? الطَّقْسُ مُشْمِسٌ وَدَافِئٌ (et-taksu muşmisun ve dâfiun) — Hava güneşli ve ılık. Burada وَ (ve) bağlacı iki özelliği birleştirir.
Hava durumuna göre haftalık plan yazalım
Haftalık plan yazarken her gün için bir etkinlik seçebiliriz. Başlangıçta kullanılan bazı fiiller şunlardır: أَدْرُسُ (edrusu) ders çalışırım, أَذْهَبُ (ezhebu) giderim, أَلْعَبُ (elabu) oynarım, أَقْرَأُ (ekraü) okurum ve أَزُورُ (ezûru) ziyaret ederim. Plan cümlesi çoğunlukla gün, etkinlik ve yer sırasıyla kurulur.
Hava durumu, etkinlik seçimini açıklayabilir. Güneşli havada dışarıda oynamak, yağmurlu havada evde kitap okumak gibi basit bağlantılar kurabiliriz. Örneğin يَوْمَ السَّبْتِ أَلْعَبُ فِي الحَدِيقَةِ (yevme's-sebti elabu fî'l-hadîkati) “Cumartesi günü parkta oynarım” demektir. يَوْمَ الأَحَدِ أَقْرَأُ كِتَابًا فِي البَيْتِ (yevme'l-ehadi ekraü kitâben fî'l-beyti) ise “Pazar günü evde bir kitap okurum” anlamına gelir.
Örnek
Örnek haftalık plan: يَوْمُ الاِثْنَيْنِ: أَدْرُسُ (yevmu'l-isneyni: edrusu) — Pazartesi: Ders çalışırım. يَوْمُ الثُّلَاثَاءِ: أَذْهَبُ إِلَى المَدْرَسَةِ (yevmu's-sülâsâi: ezhebu ile'l-medreseti) — Salı: Okula giderim. يَوْمُ السَّبْتِ: أَلْعَبُ فِي الحَدِيقَةِ (yevmu's-sebti: elabu fî'l-hadîkati) — Cumartesi: Parkta oynarım. Bu cümlelerde gün ile etkinlik iki nokta üst üste ile ayrılmıştır; bu, çizelge yazımını düzenli gösterir.
Çiftler hâlinde soralım, cevaplayalım ve sunalım
Konuşma çalışmasında bir öğrenci gün ve hava durumunu sorar, diğeri cevap verir. Temel soru kalıpları مَا خُطَّتُكَ؟ (mâ huttatuke?) “Planın nedir?” ve مَاذَا تَفْعَلُ يَوْمَ الجُمُعَةِ؟ (mâzâ tefalu yevme'l-cumûati?) “Cuma günü ne yaparsın?” şeklindedir. Cevapta bir gün, bir etkinlik ve mümkünse bir yer söylenebilir.
İkili etkinlikte öğrenciler önce çizelgede üç gün seçer, her gün için hava durumu ve etkinlik yazar. Daha sonra birbirlerine sorup cevaplarını dinlerler. Sunum sırasında kısa cümleler kullanmak yeterlidir: يَوْمَ الجُمُعَةِ الطَّقْسُ غَائِمٌ، وَأَقْرَأُ فِي البَيْتِ (yevme'l-cumûati et-taksu ğâimun, ve ekraü fî'l-beyti). Böylece öğrenci hem tahmini hem de planını aynı cümlede anlatır.
Örnek
Kısa diyalog: مَاذَا تَفْعَلُ يَوْمَ السَّبْتِ؟ (mâzâ tefalu yevme's-sebti?) — Cumartesi ne yaparsın? أَلْعَبُ فِي الحَدِيقَةِ. الطَّقْسُ مُشْمِسٌ (elabu fî'l-hadîkati. et-taksu muşmisun) — Parkta oynarım. Hava güneşli. وَمَاذَا تَفْعَلُ يَوْمَ الأَحَدِ؟ (ve mâzâ tefalu yevme'l-ehadi?) — Pazar ne yaparsın? أَقْرَأُ كِتَابًا فِي البَيْتِ. الطَّقْسُ مُمْطِرٌ (ekraü kitâben fî'l-beyti. et-taksu mumtirun) — Evde kitap okurum. Hava yağmurlu.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Öğrenciler sıfatı isimden önce getirir ve “güneşli hava” için مُشْمِسٌ الطَّقْسُ (muşmisun et-taksu) der. Doğrusu: Arapçada temel cümlede isim önce, sıfat sonra gelir: الطَّقْسُ مُشْمِسٌ (et-taksu muşmisun). Bunun anlamı “Hava güneşli”dir.
- Yanlış: Gün adlarının Türkçedeki gibi ek almadığı düşünülür ve her yerde aynı biçim kullanılır. Doğrusu: فِي (fî) gibi kelimelerden sonra yapı değişebilir: فِي يَوْمِ السَّبْتِ (fî yevmi's-sebti). Başlangıçta bu kalıbı bütün olarak öğrenmek, yanlış kullanımları azaltır.
- Yanlış: Arapçada haftanın günleri her yerde aynı sırayla verilir ve pazarın haftanın ilk günü olup olmadığı önemli değildir. Doğrusu: Günlerin sırası ülkeye, takvime veya ders materyaline göre değişebilir. Arapçada yaygın sıralamalardan biri pazardan cumartesiye doğrudur; bu nedenle çizelgedeki sırayı dikkatle okumak gerekir.
- Yanlış: Hava durumu ile haftalık plan aynı cümlede kullanılamaz. Doğrusu: İki bilgi وَ (ve) bağlacıyla birleştirilebilir: الطَّقْسُ غَائِمٌ، وَأَقْرَأُ فِي البَيْتِ (et-taksu ğâimun, ve ekraü fî'l-beyti). Türkçesi: Hava bulutlu ve evde kitap okurum.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta öğrenciler hava durumunu yalnızca sıfatlarla değil, sıcaklık, yağış ve rüzgâr gibi daha ayrıntılı ifadelerle anlatmaya başlayabilir. Geçmiş ve gelecek zaman kullanarak “Dün hava nasıldı?” ve “Yarın ne yapacaksın?” sorularına cevap verebilirler. Ayrıca farklı şehirlerin hava tahminlerini karşılaştırıp daha uzun bir haftalık program yazabilirler. Böylece kısa cümlelerden bağlantılı paragraflara ve daha doğal konuşmalara geçiş yapılır.
Özet
Gün adlarını doğru sırayla söyleyip hava durumunu basit Arapça cümlelerle açıklayabiliriz. Gün, hava ve etkinlik bilgilerini birleştirerek haftalık plan yazabiliriz. Soru-cevap ve çizelge çalışmaları, bu bilgileri günlük konuşmada kullanmamızı sağlar.