B2 düzeyinde sanat ve film hakkında gerekçeli konuşmak, Ausstellung, Rezension ve Regie kavramlarını kişi-iş-mekân ayrımıyla doğru kullanmaktan geçer.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
B2 can-do: sanat ve kültür üzerine söz almak
CEFR B2 öğrencisi film, sergi ve yazılı değerlendirme üzerine görüşünü gerekçelendirerek anlatabilir. Hedef şudur: Ich kann Filme, Ausstellungen und Rezensionen verstehen und dazu Stellung nehmen. (ih kan filme, aus-ştel-lun-gen unt re-tsen-zi-o-nen fer-şte-en unt da-tsu ştel-ung ne-men) yani filmleri, sergileri ve eleştirileri anlayıp tutum alabilirim. Dünyada bu konu çoğu sınıfta gerçek metinle öğretilir: kısa gazete yazısı, fragman, müze duyurusu. Öğrenci önce anlar, sonra kendi cümlesini kurar.
Tarihçe kısadır ve uydurma değildir. Ausstellung (aus-ştel-lung) Almanca birleşik addır: dışarıya koymak, göstermek. Rezension (re-tsen-zi-yon) yazılı değerlendirme için kullanılır. Regie (re-ji) sahne veya kameranın yönetimini anlatır. Günlük hayatta üçü birbirini tamamlar: film yönetmenlikle kurulur, izleyici eleştiri okur, aynı tema bir sergide de görülebilir. B2’de uzun kuram gerekmez; net kalıp ve kısa gerekçe yeter.
Örnek
Can-do mini cevap: Ja, ich habe den Film gesehen. Die Regie war stark, aber die Rezension in der Zeitung war zu hart. (ya, ih ha-be den film ge-ze-en. di re-ji var ştark, a-ber di re-tsen-zi-yon in der tsay-tung var tsu hart) Evet, filmi gördüm. Yönetmenlik güçlüydü ama gazetedeki eleştiri fazla sertti.
Ausstellung: sergiyi gezmek ve anlatmak
Die Ausstellung (di aus-ştel-lung; çoğul die Ausstellungen) seçilmiş eserlerin belirli bir yerde, belirli bir süre halka gösterilmesidir. B2 kalıpları şunlardır: eine Ausstellung besuchen (ay-ne aus-ştel-lung be-zu-hen) sergi ziyaret etmek; Die Ausstellung handelt von ... (di aus-ştel-lung han-delt fon) sergi ... hakkındadır; In der Ausstellung sieht man ... sergide ... görülür. Müze ile sergi aynı şey değildir. Müze kalıcı koleksiyonu barındırır; Ausstellung çoğu zaman geçici bir seçkidir.
Kısa diyalog: Kommst du mit in die Ausstellung? (komst du mit in di aus-ştel-lung) Sergiye birlikte gelir misin? Ja, ich interessiere mich für moderne Kunst. (ya, ih in-te-re-si-re mih für mo-der-ne kunst) Evet, modern sanatla ilgileniyorum. Die Ausstellung ist bis Sonntag geöffnet. (di aus-ştel-lung ist bis zon-tak ge-öf-net) Sergi pazara kadar açık. Sıfatlar B2 sınırında kalır: interessant, langweilig, beeindruckend (be-ayn-dru-kend, etkileyici). Edatlı doğru yön: in die Ausstellung veya zu der Ausstellung.
Örnek
Somut metin: Gestern war ich in einer Ausstellung über Fotografie. Die Bilder haben mir gut gefallen. Die Ausstellung war nicht zu groß, deshalb konnte ich alles in Ruhe anschauen. (ges-tern var ih in ay-ner aus-ştel-lung ü-ber fo-to-gra-fi. di bil-der ha-ben mir gut ge-fa-len. di aus-ştel-lung var niht tsu groz, des-halb kon-te ih a-les in ru-e an-şau-en) Dün fotoğraf üzerine bir sergideydim. Görseller hoşuma gitti. Sergi fazla büyük değildi, her şeyi sakin inceledim.
Rezension: bir eseri yazılı değerlendirmek
Die Rezension (di re-tsen-zi-yon) film, kitap, oyun veya sergi üzerine yazılmış değerlendirme metnidir. B2 öğrencisi eine Rezension lesen ve eine kurze Rezension schreiben yapabilir. Kalıplar: Die Rezension ist positiv / negativ. Laut der Rezension ist der Film sehenswert. (laut der re-tsen-zi-yon ist der film ze-ens-vert) Eleştiriye göre film görülmeye değer. eine Rezension zu dem Film doğal bir bağdır; über den Film de anlaşılır. Metin gazetede, dergide veya internette çıkabilir.
Rezension ile Kritik her zaman aynı değildir. Kritik genel yargı da olabilir; Rezension daha çok yayımlanmış, düzenli bir yazıdır. Diyalog: Hast du die Rezension gelesen? (hast du di re-tsen-zi-yon ge-le-zen) Eleştiriyi okudun mu? Ja, sie ist fair, aber nicht begeistert. (ya, zi ist fe-er, a-ber niht be-gays-tert) Evet, adil ama coşkulu değil. Ich finde die Rezension zu streng. (ih fin-de di re-tsen-zi-yon tsu ştreng) Eleştiriyi fazla katı buluyorum. Telaffuz ipucu: z harfi Türkçedeki z değil, ts sesidir.
Örnek
Kısa B2 yazısı: Der neue Film läuft seit einer Woche. Die Geschichte ist klar und die Schauspieler sind gut. Trotzdem ist die Rezension nur mittelmäßig, weil das Ende zu schnell kommt. Ich bin anderer Meinung: Das Ende passt. (der noye film loyft zayt ay-ner vo-he. di ge-şih-te ist klar unt di şau-şpi-ler zint gut. trots-dem ist di re-tsen-zi-yon nur mi-tel-me-sih, vayl das en-de tsu şnel komt. ih bin an-de-rer may-nung: das en-de past) Yeni film bir haftadır vizyonda. Hikâye açık, oyuncular iyi. Eleştiri ancak orta, çünkü son çok çabuk. Ben başka fikirdeyim: son uyuyor.
Regie: iş olarak yönetmenlik, kişi olarak yönetmen
Die Regie (di re-ji) filmin veya oyunun nasıl anlatıldığını, sahne ve kamera yönetimini adlandırır. Kişi için der Regisseur / die Regisseurin (der re-ji-sör / di re-ji-sö-rin) denir. En sık kalıp: unter der Regie von ... (un-ter der re-ji fon) ... yönetmenliğinde. Soru: Wer hat die Regie geführt? (ver hat di re-ji ge-fürt) Yönetmenliği kim yaptı? Nitelik: Die Regie ist ruhig / modern / klar. Türkçe ‘yönetmen’ çoğu zaman kişidir; Almancada kişi ile iş ayrılır.
Bu ayrım sohbeti netleştirir. Die Regie von Fatih Akin ist bekannt. işi anlatır. Fatih Akin ist Regisseur. kişiyi anlatır. Diyalog: Wie findest du die Regie? (vi fin-dest du di re-ji) Yönetmenliği nasıl buluyorsun? Sehr gut. Die Kamera ist nah an den Personen. (ze-er gut. di ka-me-ra ist na an den per-zo-nen) Çok iyi. Kamera kişilere yakın. Die Regie erzählt die Geschichte ohne große Effekte. Yönetmenlik hikâyeyi büyük efekt olmadan anlatıyor. B2’de efekt teorisi gerekmez; gördüğünü kısa sıfatla bağlamak yeter.
Örnek
Cümle zinciri: Der Film ist unter der Regie von einer jungen Regisseurin. Die Regie arbeitet mit wenig Licht. Viele Rezensionen loben genau das. (der film ist un-ter der re-ji fon ay-ner yun-gen re-ji-sö-rin. di re-ji ar-bay-tet mit ve-nih liht. fi-le re-tsen-zi-o-nen lo-ben ge-nau das) Film genç bir yönetmenin yönetmenliğinde. Yönetmenlik az ışıkla çalışıyor. Birçok eleştiri tam bunu övüyor.
Üç kelimeyi bir sohbette birleştirmek
Aynı günde film, eleştiri ve sergi yan yana gelebilir. B2 can-do’su burada plan ve gerekçedir. Kalıp: Zuerst habe ich die Rezension gelesen, dann den Film gesehen. Die Regie hat mir besser gefallen als die Rezension sagt. Am Wochenende gehe ich in eine Ausstellung zum gleichen Thema. (tsu-erst ha-be ih di re-tsen-zi-yon ge-le-zen, dan den film ge-ze-en. di re-ji hat mir be-ser ge-fa-len als di re-tsen-zi-yon zakt. am vo-hen-en-de ge-e ih in ay-ne aus-ştel-lung tsum glay-hen te-ma) Önce eleştiriyi okudum, sonra filmi gördüm. Yönetmenlik, eleştirinin dediğinden daha çok hoşuma gitti. Hafta sonu aynı temalı bir sergiye gideceğim.
Okul koridoru diyaloğu: Gehen wir heute Abend ins Kino? (ge-en vir hoy-te a-bent ins ki-no) Bu akşam sinemaya gidelim mi? Gute Idee. Ich habe eine Rezension gelesen: Die Regie soll sehr spannend sein. (gu-te i-de. ih ha-be ay-ne re-tsen-zi-yon ge-le-zen: di re-ji zol ze-er şpa-nent zayn) İyi fikir. Bir eleştiri okudum; yönetmenlik çok gerilimliymiş. Und morgen ist noch die Ausstellung im Kulturzentrum. (unt mor-gen ist noh di aus-ştel-lung im kul-tur-tsen-trum) Yarın da kültür merkezinde sergi var. Böylece öğrenci kaynak gösterir, tercihini söyler ve sonraki adımı planlar.
Örnek
Kısa ileti: Hallo, am Samstag besuche ich eine Ausstellung über Filmgeschichte. Vorher sehe ich einen alten Film. Die Regie ist berühmt. Schreibst du danach eine kurze Rezension für die Schulzeitung? (ha-lo, am zam-stag be-zu-he ih ay-ne aus-ştel-lung ü-ber film-ge-şih-te. for-her ze-he ih ay-nen al-ten film. di re-ji ist be-rümt. şraypst du da-nah ay-ne kur-tse re-tsen-zi-yon für di şul-tsay-tung) Merhaba, cumartesi film tarihi sergisine gideceğim. Önce eski bir film izleyeceğim. Yönetmenliği ünlü. Sonra okul gazetesi için kısa eleştiri yazar mısın?
Türkçe kaynaklı sık hatalar
Üç tip hata öne çıkar: cinsiyet, kişi-iş ayrımı ve edat. Ausstellung, Rezension ve Regie üçü de dişildir: die. der Ausstellung demek yanlıştır. Regie iştir; kişi Regisseur veya Regisseurindır. Rezension zu sık ve doğaldır. Telaffuzda Rezension içindeki z, ts’dir: re-tsen-zi-yon. Regie re-ji okunur, ‘reci’ değil.
İngilizce review veya Türkçe ‘reviü’ kalıbını olduğu gibi aktarmak metni bozar. Film hakkında günlük dilde Kritik duyulur ama okul yazısında Rezension daha nettir. Ziyaretçi eine Ausstellung besuchen der; Ich gehe Ausstellung eksiktir, article ve yön gerekir. Ich gehe in die Ausstellung doğrudur. Article’sız yığın cümle B2’de zayıf kalır.
Örnek
Yanlış: Der Regie war gut und ich habe Rezension gelesen in Ausstellung. Doğru: Die Regie war gut und ich habe eine Rezension gelesen. Danach war ich in der Ausstellung. (di re-ji var gut unt ih ha-be ay-ne re-tsen-zi-yon ge-le-zen. da-nah var ih in der aus-ştel-lung) Yönetmenlik iyiydi ve bir eleştiri okudum. Sonra sergideydim.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Regie yönetmenin kendisidir. Doğrusu: Regie işi, yani yönetmenliği anlatır. Kişi için Regisseur veya Regisseurin denir.
- Yanlış: Ausstellung ile Museum aynı şeydir. Doğrusu: Museum kalıcı koleksiyon mekânıdır. Ausstellung çoğu zaman geçici bir seçki ve gösterimdir.
- Yanlış: Rezension yalnızca olumsuz yazıdır. Doğrusu: Rezension olumlu, olumsuz veya karışık olabilir. Sözcük yazılı değerlendirme demektir, otomatik yergi değildir.
- Yanlış: Bu üç adda der article’ı kullanılır. Doğrusu: Üçü de dişildir: die Ausstellung, die Rezension, die Regie. Çoğulda die Ausstellungen, die Rezensionen denir.
- Yanlış: Rezension’daki z Türkçedeki z gibi okunur. Doğrusu: Almancada bu z, ts sesidir. Doğru ipucu: re-tsen-zi-yon.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta öğrenci daha uzun ve karşılaştırmalı metin yazar: iki filmin yönetmenliğini yan yana koyar, bir sergiyi temasına göre değerlendirir, eleştirideki savı kanıtla tartışır. Sözvarlığı genişler ama bu dersin B2 çekirdeği değişmez; önce die Ausstellung, die Rezension ve die Regie sağlam oturmalıdır. C1’e doğru uzman adlar ve üslup çözümlemesi gelir. Şimdilik kısa gerekçe, doğru article ve kişi-iş ayrımı yeter.
Özet
Ausstellung geçici sergiyi, Rezension yazılı değerlendirmeyi, Regie ise yönetmenlik işini adlandırır. B2’de öğrenci bunları dişil article ile kullanır, kısa diyalog ve gerekçeli cümle kurar, kişiyi işle karıştırmaz. Bu üç sözcük film gecesi, müze günü ve okul yazısında aynı ağın parçasıdır.