B1 Almancasıyla kısa bir filmin konusunu net özetlemek ve bir kültür etkinliğini doğru anons etmek, hem anlatma hem de katılım becerisidir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Kısa film, tür ve konu: afişe bakarak konuşmak
B1 can-do hedefi şudur: Öğrenci, tanıdık bir konuda kısa bir filmin ana noktasını anlayabilir, türünü adlandırabilir ve konuyu birkaç bağlı cümleyle söyleyebilir. Sinema tarihinin ilk gösterimleri zaten kısaydı; 1895’te Lumière kardeşlerin filmleri bir-iki dakikayı geçmezdi. Bugün der Kurzfilm (telaffuz: der kurts-film) genellikle kırk dakikadan kısa yapımlar için kullanılır. Dünyada dil sınıflarında kısa film, uzun filmden daha sık seçilir çünkü konusu tek derste bitirilir ve konuşma için net bir omurga verir.
Afişte önce türe bakılır: die Komödie (di ko-mö-di-e), das Drama (das dra-ma), der Thriller (der tri-ler), der Liebesfilm (der li-bes-film), die Dokumentation (di do-ku-men-ta-tsiyon), der Animationsfilm (der ani-ma-tsiyons-film). Konu için kalıp şudur: Es geht um ... (es geyt um) yani konu ... hakkındadır. Türkçedeki film ... hakkında kalıbını bire bir Der Film ist über ... diye çevirmek B1’de kaba ve yanlış durur. Doğrusu: Der Film handelt von einer Freundschaft. (der film hant-delt fon ay-ner froynt-şaft) Film bir arkadaşlıktan bahseder. Tür tahmini için soru: Was für ein Film ist das? (vas für ayn film ist das) Bu nasıl bir film?
Örnek
Kısa diyalog: Schau mal das Plakat. Was für ein Film ist das? (şau mal das pla-kat) Afişe bak. Bu nasıl bir film? Ich glaube, das ist ein Drama. Es geht um eine Familie in der Stadt. (ih glau-be, das ist ayn dra-ma. es geyt um ay-ne fa-mi-lye in der ştat) Bence bu bir drama. Konusu şehirdeki bir aile. Der Hauptdarsteller sieht sehr ernst aus. (der haupt-dar-şte-ler zit ze-er ernst aus) Başrol oyuncusu çok ciddi görünüyor.
Kısa film özeti: ne oldu, kim vardı, neden önemli
Özet, filmin her sahnesini anlatmak değildir; B1’de üç parça yeter: kim, ne oldu, sonuç ne. Can-do: Öğrenci bir filmin konusunu basit geçmişle anlatır ve tepkisini gerekçelendirir. Almancada film özeti çoğunlukla Perfekt ile yazılır çünkü izlenen iş bitmiştir: Ich habe den Kurzfilm gesehen. (ih ha-be den kurts-film ge-ze-en) Kısa filmi izledim. Zaman sırası için zuerst (tsoy-erst) önce, dann (dan) sonra, am Ende (am en-de) sonunda kullanılır. Gerekçe cümlesinde fiil sonda durur: Ich mag den Film, weil die Geschichte klar ist. (ih mak den film, vayl di ge-şih-te klar ist) Filmi seviyorum çünkü hikâye açık.
Sınıfta projeksiyon sonrası sohbet, gerçek hayatta salon çıkışı sohbetinin provasıdır. Kısa ve bağlı cümleler B1’in omurgasıdır: Der Film war spannend, deshalb habe ich bis zum Ende aufgepasst. (der film var şpa-nend, des-halp ha-be ih bis tsum en-de auf-ge-past) Film gerilimliydi, bu yüzden sonuna kadar dikkat ettim. Beğenmeme de nazik söylenir: Der Film war okay, aber das Ende hat mir nicht gefallen. (der film var o-key, a-ber das en-de hat mir niht ge-fa-len) Film fena değildi ama sonu hoşuma gitmedi. Özet yazarken spoiler yani sonu bozmamak için Ich will das Ende nicht verraten. (ih vil das en-de niht fer-ra-ten) Sonu söylemek istemiyorum denir. Bu cümle festival ve sınıf tartışmasında da işe yarar.
Örnek
Örnek özet: Der Kurzfilm heißt Nach Hause. Zuerst lernt ein Junge in Berlin einen alten Mann kennen. Dann helfen sie einander. Am Ende verstehen sie, dass Freundschaft keine Sprache braucht. Ich fand den Film bewegend, weil er einfach und ehrlich war. (der kurts-film hayst nah hau-ze ... ih fant den film be-ve-gend, vayl er ayn-fah und er-lih var) Kısa filmin adı Eve. Önce Berlin’de bir çocuk yaşlı bir adamla tanışır. Sonra birbirlerine yardım ederler. Sonda arkadaşlığın dile ihtiyacı olmadığını anlarlar. Filmi etkileyici buldum çünkü sade ve dürüsttü.
Etkinlik anonsu okumak ve yazmak
B1 can-do: Öğrenci bir etkinlik duyurusundaki gün, saat, yer ve katılım koşulunu anlar; aynı bilgileri kısa, nazik bir metinde yeniden yazar. Almancada pano metni der Aushang (der aus-hang) veya die Ankündigung (di an-kün-di-gung) adını alır. En sık fiil stattfinden (ştat-fin-den) gerçekleşmek, yapılmaktır: Der Kurzfilmabend findet am Freitag um 18 Uhr im Schulsaal statt. (der kurts-film-a-bent fin-det am fray-tak um ahht-tse-en ur im şul-zal ştat) Kısa film akşamı cuma günü saat 18.00’de okul salonunda yapılır. Davet cümlesi: Alle sind herzlich eingeladen. (a-le zint herts-lih ayn-ge-la-den) Herkes içtenlikle davetlidir. Ücret için: Der Eintritt ist frei. (der ayn-trit ist fray) Giriş ücretsizdir.
Anons okurken not alınması gereken beş kutu vardır: ne, ne zaman, nerede, kim için, kaç para. Türk öğrenciler bazen tarihi Türkçe sıra ile yazar; Almancada resmi duyuruda am Freitag, den 15. März (am fray-tak den fünf-tse-en-te merts) gibi gün ve tarih yan yana gelir. Saat um 18 Uhr ile verilir; um atılırsa cümle eksik kalır. Yer im veya in der ister: im Kulturzentrum (im kul-tur-tsen-trum), in der Aula (in der au-la). Günlük hayatta aynı iskelet WhatsApp grubunda, okul sitesinde ve gençlik evi kapısında durur. Almanya’da kısa film günleri uzun geleneğe sahiptir; Oberhausen’deki uluslararası kısa film günleri 1950’lerden beri bu türün önemli buluşma yerlerindendir. Sınıf anonsu o büyük dünyanın küçük kopyasıdır.
Örnek
Pano metni: Einladung zum Kurzfilmabend. Am Donnerstag, den 12. April, findet um 17.30 Uhr in der Aula unser Kurzfilmabend statt. Wir zeigen drei Filme zum Thema Schule und Freundschaft. Der Eintritt ist frei. Bitte kommt pünktlich. Über eure Meinung sprechen wir danach. (ayn-la-dung tsum kurts-film-a-bent ... bi-te komt pünkt-lih) Davet: Perşembe 12 Nisan saat 17.30’da aulada kısa film akşamımız var. Okul ve arkadaşlık konulu üç film gösteriyoruz. Giriş ücretsiz. Lütfen dakik gelin. Sonra fikrinizi konuşuruz.
Film hakkında görüş bildirmek ve kısa diyalog
B1 can-do: Öğrenci bir film hakkında görüşünü söyler, basit gerekçe verir ve başkasına nazikçe tavsiyede bulunur. Tavsiye kalıbı Ich kann dir den Film empfehlen. (ih kan dir den film emp-fe-len) Sana bu filmi tavsiye edebilirim. Daha yumuşak B1 yolu: Du solltest dir den Film ansehen. (du zol-tes-t dir den film an-ze-en) Bu filmi izlemelisin. Beğeni sıfatları abartısız tutulur: spannend (şpa-nend) gerilimli, lustig (lus-tih) komik, traurig (trau-rih) üzücü, nachdenklich (nahh-denk-lih) düşündürücü, langweilig (lang-vay-lih) sıkıcı, bewegend (be-ve-gend) etkileyici. Karşı görüşte obwohl (op-vol) rağmen işe yarar: Obwohl der Film kurz war, war er stark. (op-vol der film kurts var, var er ştark) Film kısa olmasına rağmen güçlüydü.
Okulda kısa film çekmek ve bilgisayarda birleştirmek, birçok ülkede medya dersinin parçasıdır. B1’de teknik derinliğe gerek yoktur; yeterli sözcükler şunlardır: einen Film drehen (ay-nen film dre-en) film çekmek, am Computer arbeiten (am kom-pyu-ter ar-bay-ten) bilgisayarda çalışmak, eine Szene zeigen (ay-ne stse-ne tsay-gen) bir sahne göstermek. İzleyenlere soru: Was sagt ihr zu dieser Szene? (vas zakt ir tsu di-zer stse-ne) Bu sahne hakkında ne dersiniz? Cevap kısa tutulur: Die Szene ist wichtig, weil sie das Thema klar macht. (di stse-ne ist vih-tih, vayl zi das te-ma klar maht) Sahne önemli çünkü konuyu açık ediyor. Böylece hem yapan hem izleyen aynı dilde buluşur.
Örnek
Kısa diyalog: Arbeitet ihr noch am Film? (ar-bay-tet ir noh am film) Hâlâ film üzerinde çalışıyor musunuz? Ja, wir schneiden die letzte Szene. (ya, vir şnay-den di lets-te stse-ne) Evet, son sahneyi kesiyoruz. Kann ich kurz zuschauen? (kan ih kurts tsu-şau-en) Kısa bakabilir miyim? Klar. Was denkst du? (klar. vas denkts du) Tabii. Ne düşünüyorsun? Ich finde die Szene ehrlich. Ihr könnt den Film am Freitag zeigen. (ih fin-de di stse-ne er-lih. ir könnt den film am fray-tak tsay-gen) Sahneyi dürüst buluyorum. Filmi cuma gösterebilirsiniz.
Türkçe kaynaklı sık hatalar ve doğru kalıplar
Türkçeden gelen ilk tuzak film izlemek fiilidir. Türkçe bakmak yüzünden birçok öğrenci Ich habe den Film geguckt veya Ich habe den Film geschaut der; günlük konuşmada schauen duyulur ama sınıf ve özet metninde en güvenli B1 seçimi sehen dir: Ich habe den Film gesehen. İkinci tuzak konu cümlesidir. Der Film ist über Freundschaft İngilizce-Türkçe karışımıdır. Doğrusu Es geht um Freundschaft veya Der Film handelt von Freundschaft olur. Üçüncü tuzak weil cümlesinde fiili ortaya koymaktır: weil die Geschichte ist klar yanlıştır; doğru weil die Geschichte klar ist şeklindedir.
Dördüncü tuzak her işe machen yapıştırmaktır: eine Veranstaltung machen yerine eine Veranstaltung organisieren (ay-ne fer-an-ştal-tung or-ga-ni-zi-ren) veya doğrudan Der Abend findet statt denir. Beşinci tuzak etkinlik sözcüğüdür. Türkçe anons bazen das Event diye bırakılır; anlaşılır ama pano dilinde die Veranstaltung (di fer-an-ştal-tung) daha doğrudur. Saat dilinde am 18 Uhr yanlış bağlaçtır; doğru um 18 Uhr dir. Yer için in Schulsaal artikelsiz kalır; doğru im Schulsaal olur. Bu beş nokta düzelince özet ve anons B1 kâğıdında hemen temiz görünür.
Örnek
Yanlış-doğru: Yanlış: Der Film ist über Schule. Ich habe ihn am Samstag geschaut, weil er ist lustig. Doğru: Es geht um die Schule. Ich habe ihn am Samstag gesehen, weil er lustig ist. (es geyt um di şu-le. ih ha-be in am zam-stak ge-ze-en, vayl er lus-tih ist) Konusu okul. Cumartesi izledim çünkü komik. Yanlış: Die Veranstaltung macht um 18 Uhr in Aula. Doğru: Die Veranstaltung findet um 18 Uhr in der Aula statt.
Ödül, sertifika ve kültürel etkinliğin günlük yeri
Kısa film gününün sonunda masada der Preis (der prays) ödül ve die Urkunde (di ur-kun-de) sertifika durması, işin yalnızca izlemek olmadığını gösterir. B1 can-do burada şudur: Öğrenci bir ödülü veya katılım belgesini kısa cümlelerle tanımlar ve kime neden verildiğini söyler. Kalıplar sadedir: Die Jury hat den Film ausgewählt. (di yu-ri hat den film aus-ge-velt) Jüri filmi seçti. Er hat den ersten Preis bekommen. (er hat den er-sten prays be-ko-men) Birinci ödülü aldı. Sie hat eine Urkunde für ihre Arbeit bekommen. (zi hat ay-ne ur-kun-de für i-re ar-bayt be-ko-men) Çalışması için bir belge aldı. Herzlichen Glückwunsch! (herts-li-hen glük-vunş) Tebrikler! Bu cümle sahnede, koridorda ve aile mesajında aynıdır.
Kültür ve boş zaman B1’de yalnızca müze listesi değildir; birlikte izlemek, birlikte duyurmak ve emeği görünür kılmak da kültürdür. Birçok ülkede okul film kulübü yıl sonunda küçük bir gösterim yapar, jüri öğretmen ve öğrencilerden oluşur, ödül bazen yalnızca bir belge ve alkıştır. Alkış cümlesi: Das Publikum hat laut geklatscht. (das pu-bli-kum hat laut ge-klatşt) Seyirci yüksek sesle alkışladı. Belge metni de anons gibi kısa tutulur: kim, ne için, hangi gün. Böylece özet, anons ve tebrik aynı dil seviyesinde birbirine bağlanır. Bir sonraki adım, aynı filmi biraz daha uzun gerekçeyle savunmak ve başka bir filmle nazikçe karşılaştırmaktır; o basamak B2’nin kapısıdır.
Örnek
Tebrik diyaloğu: Herzlichen Glückwunsch zum Preis! Tebrikler, ödülün için! Danke. Die Urkunde ist für das ganze Team. (dan-ke. di ur-kun-de ist für das gan-tse tim) Teşekkürler. Belge bütün ekip için. Euer Film hat das Publikum berührt. (oy-er film hat das pu-bli-kum be-rürt) Filminiz seyirciyi etkiledi. Wir sind sehr froh, dass so viele Leute gekommen sind. (vir zint ze-er fro, das zo fi-le loy-te ge-ko-men zint) Bu kadar çok kişinin gelmesine çok sevindik.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Film konusu Der Film ist über ... diye yazılır. Doğrusu: B1’de doğru kalıp Es geht um ... veya Der Film handelt von ... dir. über bu anlamda konu cümlesinin omurgası değildir.
- Yanlış: weil den sonra fiil Türkçe gibi ortada kalır: weil der Film ist spannend. Doğrusu: Yan cümlede fiil sonda durur: weil der Film spannend ist. Bu kural özet ve görüş yazısının en sık puan kaybıdır.
- Yanlış: Etkinlik am 18 Uhr in Schulsaal macht diye duyurulur. Doğrusu: Saat um 18 Uhr, yer im Schulsaal, fiil stattfinden ister: Die Veranstaltung findet um 18 Uhr im Schulsaal statt.
- Yanlış: Film izlemek her zaman schauen veya bakmak kalıbıyla gucken yazılmalıdır. Doğrusu: Özet ve sınıf metninde en güvenli fiil sehen dir: Ich habe den Kurzfilm gesehen. schauen konuşmada duyulur ama kâğıtta sehen daha temizdir.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, B2’de öğrenci kısa özetten film eleştirisine geçer: güçlü ve zayıf yanı karşılaştırır, yönetmenin seçimini daha uzun gerekçeyle tartışır. Yan cümleler çoğalır; obwohl, während, sodass ve basit edilgen yapı aynı metinde yan yana gelir. Anons da uzar: hedef kitle, kısa program akışı ve kayıt koşulu eklenir. Kültürel bakışta öğrenci kendi okul gösterimini bir şehir festivaliyle nazikçe kıyaslayabilir; bu, özetin ötesinde yorum demektir.
Özet
B1’de kısa film özeti kim, ne oldu, neden önemli üçlüsüyle yazılır; tür ve konu Es geht um kalıbına bağlanır. Etkinlik anonsu gün, saat, yer ve ücreti stattfinden ile net verir. Görüş, tavsiye ve tebrik cümleleri aynı sade dille sohbeti, panoyu ve ödül masasını birbirine bağlar.