Kendi odanı A2 Almancasıyla tanıtmak, eşyaları adlandırmak ve yerlerini basit konum kalıplarıyla anlatmaktır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Odanı tanıtmak: A2 can-do hedefi
CEFR A2 düzeyinde şu can-do hedefini gerçekleştirebilirsin: Kendi odanı kısa ve anlaşılır cümlelerle tanıtabilir, odada neler olduğunu söyleyebilir ve eşyaların yerini tarif edebilirsin. Karşındaki kişi Wie sieht dein Zimmer aus? (Odan nasıl görünüyor?) diye sorduğunda uzun bir kompozisyon yazmana gerek yoktur. Cevabın üç parçadan oluşur: oda hakkında genel bir cümle, odada bulunan eşyalar, eşyaların konumu. Telaffuz ipucu: Zimmer yaklaşık tsimır; sieht yaklaşık ziit; aus ağız yuvarlak, aus. Dünya genelinde Almanca kurslarında yaşanan yer teması A2 ünitesinin klasik parçasıdır; çünkü somut, görsel ve kişiseldir. Öğrenci kendi gerçeğini anlatır, ezber metin tekrar etmez.
Günlük hayatta bu beceri ödevden büyüktür. Bir arkadaşın seni ziyarete gelecekse Das Bad ist neben meinem Zimmer. (Banyo odamın yanında.) demen yeter. Dil öğretimi uzun süre kitaplarda betimlenen evleri çevirmeye dayanırdı; iletişimsel yaklaşımla birlikte öğrenci kendi odasını anlatmaya başladı. Sık yanlış anlama şudur: Her cümlede uzun sıfat yığını gerekir sanmak. A2 düzeyinde klein (küçük), groß (büyük), hell (aydınlık), dunkel (karanlık) ve gemütlich (rahat, sıcacık) yeter. Telaffuz: gemütlich yaklaşık gemütlih, ü öne yuvarlak, sondaki ch ince. Resimdeki örnek düzen, kendi odanı anlatırken izleyeceğin sırayı gösterir: önce genel izlenim, sonra eşyalar, en sonda yerler.
Bir üst adım henüz B1 değildir; A2 içinde kalarak üç cümleyi birleştirmeyi öğrenirsin. Kalıp şudur: Mein Zimmer ist ... (Odam ...). Ardından Es gibt ... (Var / bulunmaktadır) gelir. En sonda konum cümlesi gelir. Es gibt kalıbından sonra belgisiz artikel değişir: ein Bett, einen Schreibtisch, eine Lampe. Telaffuz: Es gibt yaklaşık es gipt. Bu üç adımlı iskelet, Goethe ve okul sınavlarındaki kısa oda tariflerinde de işe yarar.
Örnek
Somut metin: Mein Zimmer ist klein, aber hell. (Odam küçük ama aydınlık.) Es gibt ein Bett, einen Schreibtisch und einen Schrank. (Bir yatak, bir yazı masası ve bir dolap var.) Das Bett steht links. (Yatak solda duruyor.) Telaffuz: mayn tsimır ist klain, aba hel.
Oda eşyaları ve temel kalıplar
A2 kelime dağarcığında oda eşyaları sınırlı ve somuttur. Öğrenmen gereken çekirdek liste şudur: das Bett (yatak, telaffuz bet), der Schreibtisch (yazı masası, şrayptiş), der Stuhl (sandalye, ştuul), der Schrank (dolap, şrank), das Regal (raf, regal), das Fenster (pencere, fenstır), die Tür (kapı, tür), die Lampe (lamba, lampe), der Teppich (halı, tepih), das Bild (tablo/resim, bilt), die Wand (duvar, vant), der Boden (yer/zemin, bodın). Artikel ezberi rastgele değildir; çünkü sonraki konum cümlesinde dem, der, den bu artikellere bağlıdır. Resimdeki düzen, bu sözcükleri boşlukta değil somut bir planda görmeni sağlar.
Eşyayı söylemek yetmez; doğru fiili seçmek A2’nin can-do hedefidir. Ayakta duran büyük eşyalar için stehen (durmak) kullanılır: yatak, dolap, masa, sandalye. Yatan, serili veya masa üstündeki şeyler için liegen (yatmak, durmak) kullanılır: kitap, defter, halı, yastık. Duvara asılı şeyler için hängen (asılı olmak) kullanılır: tablo, ayna, poster. Telaffuz: steht şteet, liegt liikkt, hängt hengt. Türkçede hepsine duruyor demek doğal olduğu için Almancada fiil ayrımı unutulur; oysa dinleyen kişi bu fiille eşyanın duruşunu hayal eder.
Kalıp cümleler A2’yi aşmaz. Das Bett steht an der Wand. (Yatak duvarın yanında/dibinde duruyor.) Der Teppich liegt auf dem Boden. (Halı yerde duruyor.) Das Bild hängt an der Wand. (Tablo duvarda asılı.) Çoğul eşya için die Stühle stehen ... (Sandalyeler ... duruyor) yeter. Renk ve basit sıfat eklemek istersen ein blaues Bett (mavi bir yatak), ein großer Schrank (büyük bir dolap) A2 içindedir. Telaffuz: Schrank içindeki a açık, nk bitişik söylenir.
Örnek
Örnek oda listesi: In meinem Zimmer gibt es ein Bett, einen Schreibtisch, einen Stuhl, einen Schrank und eine Lampe. (Odamda bir yatak, bir yazı masası, bir sandalye, bir dolap ve bir lamba var.) Artikel değişimine dikkat: einen Schreibtisch çünkü der Schreibtisch akkuzatifte einen olur.
Yerleşim: Wo sorusu ve konum sözcükleri
Konum anlatırken soru sözcüğü Wo? (Nerede?) dir. Telaffuz: voo, w İngilizcedeki gibi değil, Türkçedeki v gibidir. Wo? sorusuna cevap yer bildirir, hareket bildirmez. A2’de iki yönlü edatlar yer cevabında datif alır: in, an, auf, vor, hinter, über, unter, neben, zwischen. Kalıplar: in dem Zimmer veya im Zimmer (odanın içinde), an der Wand (duvarda, duvara bitişik), auf dem Tisch (masonun üstünde), vor dem Fenster (pencerenin önünde), hinter der Tür (kapının arkasında), unter dem Bett (yatağın altında), neben dem Schrank (dolabın yanında), zwischen dem Bett und dem Schrank (yatak ile dolap arasında). Telaffuz: zwischen yaklaşık tsvişın.
Sağ-sol ve orta da A2 can-do listesindedir. links (solda), rechts (sağda), in der Mitte (ortada), in der Ecke (köşede), am Fenster (pencere kenarında). am aslında an dem kısaltmasıdır. Links vom Bett steht der Schrank. (Yatağın solunda dolap duruyor.) Rechts vom Fenster ist die Tür. (Pencerenin sağında kapı var.) Resme bakarken önce bir referans noktası seç: kapı, pencere veya yatak. Sonra diğer eşyaları bu noktaya göre yerleştir. Dünya genelinde bu yöntem harita okuma ve yol tarifiyle aynıdır; oda, küçük bir haritadır.
Sık karışan iki edat auf ve an dir. Yatay yüzeyin üstü auf ister: masa, yatak, zemin. Dikey yüzey veya kenar an ister: duvar, pencere. Bu yüzden kitap masanın üstündedir: Das Buch liegt auf dem Tisch. Poster duvardadır: Das Poster hängt an der Wand. Türkçe üzerinde her iki durumu da karşılayabildiği için hata buradan doğar. Telaffuz: auf auf, an an. Bir de über vardır: temas olmadan üstünde, tavandaki lamba gibi. Die Lampe hängt über dem Schreibtisch. (Lamba yazı masasının üstünde asılı.)
Örnek
Kısa konum metni: Wo ist der Stuhl? Der Stuhl steht vor dem Schreibtisch. Der Schreibtisch steht am Fenster. Das Bett steht in der Ecke, links. (Sandalye nerede? Sandalye yazı masasının önünde duruyor. Yazı masası pencere kenarında duruyor. Yatak köşede, solda duruyor.)
Odanın planını adım adım anlatmak
Yerleşim planını anlatmak, eşya listesini rastgele okumak değildir. Dinleyen kişi odanın haritasını kafasında kursun diye sabit bir sıra izlersin. A2 için önerilen sıra şudur: 1) oda hakkında bir genel cümle, 2) kapı ve pencere, 3) büyük mobilyalar soldan sağa veya kapıdan içeri, 4) masa üstü ve duvardaki küçük şeyler. Bu sıra birçok ülkede A2 konuşma sınavında da beklenir; jüri odanın fotoğrafını görmese bile cümlelerden planı çizebilmelidir. Wenn du ins Zimmer kommst, siehst du links das Bett. cümlesi A2’nin üst sınırına yakındır; daha güvenli olanı kısa cümlelerdir: Links steht das Bett. (Solda yatak duruyor.)
Farklı bir oda düzeni gördüğünde panikleme; kelimeler aynı, yerler değişir. Yeni planda yatak sağda, masa ortada, dolap kapının yanında olabilir. O zaman cümleler şöyle değişir: Das Bett steht rechts. (Yatak sağda duruyor.) In der Mitte steht der Schreibtisch. (Ortada yazı masası duruyor.) Der Schrank steht neben der Tür. (Dolap kapının yanında duruyor.) Bağlaç olarak A2’de und (ve), aber (ama), dann (sonra) yeter. weil (çünkü) de A2’dedir ama oda tarifinde şart değildir. Telaffuz: Mitte mite, çift t kısa ve net.
Plan anlatırken abartılı ayrıntı A2’yi aşar. Perdenin kumaşı, lambanın markası, yatağın ölçüsü B1 konusudur. Senin işin görünür büyük parçalar ve yerleridir. Bir sonraki cümleye geçmeden dinleyen kişinin seni izleyip izlemediğini Verstehst du? (Anlıyor musun?) ile yoklayabilirsin. Karşı taraf Noch einmal, bitte. (Bir daha, lütfen.) derse aynı cümleyi daha yavaş tekrarlarsın, yeni kelime uydurmazsın. Resimdeki alternatif düzen, aynı kalıpları yeni yerlere taşıma alıştırmasıdır.
Örnek
Adım adım örnek: Mein Zimmer ist nicht sehr groß. (Odam pek büyük değil.) Die Tür ist rechts. (Kapı sağda.) Links steht das Bett. (Solda yatak duruyor.) Der Schreibtisch steht vor dem Fenster. (Yazı masası pencerenin önünde duruyor.) Neben dem Schreibtisch steht ein Stuhl. (Yazı masasının yanında bir sandalye duruyor.) An der Wand hängt ein Bild. (Duvarda bir tablo asılı.)
Kısa diyalog: Arkadaşına odanı anlat
Konuşma sınavında ve gerçek hayatta oda tarifi çoğu kez diyalogdur, monolog değildir. A2 can-do hedefi şudur: Basit soruları anlayıp kendi odan hakkında kısa cevap verebilirsin. Soru kalıpları şunlardır: Wie sieht dein Zimmer aus? (Odan nasıl görünüyor?) Was gibt es in deinem Zimmer? (Odan da neler var?) Wo steht dein Bett? (Yatağın nerede duruyor?) Hast du ein großes Zimmer? (Büyük bir odan var mı?) Cevaplarda tam cümle kur; yalnızca ja veya nein A2 konuşmasında zayıf kalır. Telaffuz: dein dayn, Was gibt es vas gipt es.
Diyalogda nezaket A1’den gelir, A2’de sürer. Natürlich! (Tabii!) Klar. (Tabii / açık.) Leider nein. (Maalesef hayır.) Odan küçükse utanmana gerek yoktur; Es ist klein, aber gemütlich. (Küçük ama rahat.) Avrupa ders kitaplarında bu cümle bir klişedir çünkü hem doğrudur hem de olumlu biter. Karşı taraf kendi odasını anlatırsa dinlediğini göstermek için Ah, okay. ve Das ist schön. (Bu güzel.) yeter. Yeni ve uzun sıfat arama. Resimdeki farklı oda planı, diyalogda senin odan bu kez böyle dense bile aynı soru-cevap iskeletinin çalıştığını gösterir.
Sınıfta uygulama şöyle yürür: Bir öğrenci resmi görür, diğeri görmez. Gören anlatır, görmeyen kâğıda plan çizer. Sonra karşılaştırırsınız. Bu alıştırma dünyada çok yaygındır çünkü dinleme, konuşma ve konum dilini aynı anda çalıştırır. Hata olursa resmi düzeltmek kişiyi utandırmaktan iyidir: Nein, der Stuhl steht nicht links. Er steht rechts. (Hayır, sandalye solda durmuyor. Sağda duruyor.) Zamir er burada der Stuhl yerinedir; A2’de bu kadar zamir yeter.
Örnek
Kısa diyalog: A: Wie sieht dein Zimmer aus? (Odan nasıl görünüyor?) B: Mein Zimmer ist klein, aber hell. (Odam küçük ama aydınlık.) A: Was gibt es in deinem Zimmer? (Odan da neler var?) B: Es gibt ein Bett, einen Schreibtisch und einen Schrank. (Bir yatak, bir yazı masası ve bir dolap var.) A: Wo steht der Schreibtisch? (Yazı masası nerede duruyor?) B: Er steht am Fenster. Der Stuhl steht davor. (Pencere kenarında duruyor. Sandalye onun önünde duruyor.) Telaffuz: dafoor yaklaşık da-foor.
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Türkçede artikel olmadığı için en sık hata der, die, das unutmak veya rastgele seçmektir. Bett nötr olduğu için das Bett ve yer cümlesinde auf dem Bett gerekir. Tür dişil olduğu için die Tür, neben der Tür olur. Artikel yanlışsa edatın arkası da yanlış gider. İkinci büyük hata Türkçe var cümlesini bire bir çevirmektir. Mein Zimmer ist ein Bett. demek Odam bir yataktır anlamına kayar; doğru kalıp In meinem Zimmer gibt es ein Bett. veya Es gibt ein Bett in meinem Zimmer. dir. Telaffuz çalışması artikel ile birlikte yapılmalıdır: das bet, dii tür, de şrank.
Üçüncü hata stehen, liegen, hängen ayrımını yok saymaktır. Türkçe duruyor her duruşu kapsar. Almancada dolap durur, kitap yatar, tablo asılıdır. Dördüncü hata Wo? ile Wohin? karıştırmaktır. Yerleşim planı yer sorusudur, datif ister: Das Buch liegt auf dem Tisch. Kitabı masaya koymak hareket olur ve A2’de akkuzatif ister: Ich lege das Buch auf den Tisch. Oda tanıtma uygulamasında sen yer tarif ediyorsun, bu yüzden datif tarafındasın. Beşinci hata söz dizimidir: steht das Bett links fiili ikinci sıradan koparmak. Düz cümlede fiil ikinci sıradadır: Das Bett steht links.
Düzeltme stratejisi ezber listesi değil, üç kontrol sorusudur. Artikel doğru mu? Fiil duruşa uyuyor mu? Edattan sonra datif var mı? Bu üç soruyu her cümleden sonra kendine sor. Öğretmenin sınıf tahtasında sık gördüğü karışık cümle şudur: Das Bild ist auf die Wand. Doğrusu yer için Das Bild hängt an der Wand. olur. Üzerinde refleksi duvarı da auf yapar; duvar dikeydir, an ister. Bu bölümü okuduktan sonra kendi odanın üç cümlesini yaz ve üç soruyla kontrol et.
Örnek
Yanlış: Mein Zimmer ist ein Schreibtisch am Fenster. Doğru: In meinem Zimmer gibt es einen Schreibtisch. Der Schreibtisch steht am Fenster. (Odamda bir yazı masası var. Yazı masası pencere kenarında duruyor.) Yanlış: Das Buch steht auf der Tisch. Doğru: Das Buch liegt auf dem Tisch. (Kitap masonun üstünde duruyor.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Odamda yatak var cümlesini Mein Zimmer ist ein Bett diye kurmak. Doğrusu: Oda yatak değildir; doğru kalıp Es gibt ein Bett in meinem Zimmer veya In meinem Zimmer gibt es ein Bett şeklindedir.
- Yanlış: Bütün eşyalar için stehen kullanmak veya hepsine ist demek. Doğrusu: Büyük ayakta duran eşya stehen, yatan veya serili şey liegen, asılı şey hängen ister. ist tek başına yer tarifi için zayıf kalır.
- Yanlış: Duvarın üstü için auf der Wand demek. Doğrusu: Dikey yüzey an ister: Das Bild hängt an der Wand. auf yatay üst içindir: auf dem Tisch, auf dem Bett.
- Yanlış: Artikel olmadan Schreibtisch steht neben Fenster demek. Doğrusu: A2 cümlesinde artikel ve datif gerekir: Der Schreibtisch steht neben dem Fenster. neben dem, çünkü der Fenster değil das Fenster, datifte dem Fenster.
- Yanlış: Wo ve Wohin farkını yok sayıp oda tarifinde akkuzatif kullanmak. Doğrusu: Yerleşim planı Wo sorusudur ve iki yönlü edatlarda datif alır. Akkuzatif, eşyayı bir yere koyma hareketidir; tarifte gerekmez.
Bir adım ileri
Bir sonraki adımda, A2’nin sonuna doğru aynı odayı geçmiş zamanla da anlatırsın: Dün odayı topladım, masanın üstüne kitap koydum. B1’de ise odayı gerekçelendirerek karşılaştırırsın: Yatağı pencerenin önüne aldım çünkü daha aydınlık. B1 ayrıca ev ilanı, kira, ev arkadaşı kuralları ve mahalle tarifine çıkar. Şimdilik hedef üç net cümledir; süsleme sonraki düzeyin işidir. Konum edatlarını sağlam öğrenmek, ileride yol tarifi ve şehir betimlemesinin de temelini oluşturur.
Özet
A2’de odanı tanıtmak üç adımdır: genel izlenim, eşya listesi, konum cümleleri. Es gibt, stehen, liegen, hängen ve Wo datifi bu ünitenin omurgasıdır. Kısa diyalog ve plan sırası, dinleyenin odanı zihninde çizebilmesini sağlar.