Fiilimsiler

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı - Fiilimsiler

Bu derste ne öğreneceğiz?

Bu derste fiilimsileri, türlerini, kullanım alanlarını ve örneklerini öğreneceğiz. Ayrıca, fiilimsilerin cümle içindeki işlevlerini ve sık yapılan hataları inceleyeceğiz.

Temel kavramlar

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdesinden türetilen ve fiil gibi işlev görebilen sözcüklerdir. Üç ana türü vardır: isim fiil, sıfat fiil ve zarf fiil. Her biri, cümlede farklı görevler üstlenir.

Ayrıntılı anlatım

İsim Fiil

İsim fiil, fiil kök veya gövdesine ek getirerek oluşturulan ve isim gibi kullanılan fiilimsilerdir. "-mak, -mek" ekleriyle türetilir.

• Örnek: "Yüzmek" (yüz + -mek)
• Örnek: "Görmek" (gör + -mek)

Sıfat Fiil

Sıfat fiil, fiil kök veya gövdesine ek getirerek oluşturulan ve sıfat gibi kullanılan fiilimsilerdir. "-an, -en, -ası, -esi, -acak, -ecek" gibi eklerle türetilir.

• Örnek: "Güzel gören" (gör + -en)
• Örnek: "Yazacak" (yaz + -acak)

Zarf Fiil

Zarf fiil, fiil kök veya gövdesine ek getirerek oluşturulan ve zarf gibi kullanılan fiilimsilerdir. "-arak, -erek, -madan, -meden" gibi eklerle türetilir.

• Örnek: "Koşarak" (koş + -arak)
• Örnek: "Gülmeden" (gül + -meden)

Çözümlü örnekler

Aşağıdaki cümlelerdeki fiilimsileri belirleyelim:

1. Ali, yüzmeyi çok seviyor.
2. Güzel bir resim çizen çocuk, ödül aldı.
3. Hızla koşarak eve geldi.

Çözüm:

1. İsim fiil: "yüzmeyi"
2. Sıfat fiil: "çizen"
3. Zarf fiil: "koşarak"

Sık yapılan hatalar

Öğrenciler genellikle fiilimsileri cümlede yanlış kullanabilir. İşte dikkat edilmesi gereken bazı noktalar:

• Fiilimsilerin cümlede hangi görevde kullanıldığını karıştırmak.
• İsim fiil ile sıfat fiil arasındaki farkı ayırt edememek.
• Fiilimsileri cümlede gereksiz yere kullanmak.

Uygulama

Aşağıdaki cümlelerdeki fiilimsileri belirleyin ve türlerini yazın:

1. Yüzerek yarışmayı kazandı.
2. Okulda ders çalışmayı seviyorum.
3. Güzel şarkı söyleyen kız, herkesin dikkatini çekti.
4. Hızla koşan çocuk, düşmeden hedefe ulaştı.
5. Yazmayı öğrenmek için çok çalışmalıyım.

Mini test

Aşağıdaki soruları cevaplayın:

1. Fiilimsilerin tanımını yapın.
2. İsim fiil ile sıfat fiil arasındaki fark nedir?
3. Aşağıdaki cümledeki fiilimsiyi bulun: "Hızla koşarak geldi."
4. Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini açıklayın.
5. Bir örnek ile zarf fiil oluşturun.

Cevap anahtarı

1. Fiil kök veya gövdesinden türetilen ve fiil gibi işlev görebilen sözcüklerdir.
2. İsim fiil, isim gibi; sıfat fiil, sıfat gibi kullanılır.
3. Zarf fiil: "koşarak".
4. Fiilimsiler, cümlede isim, sıfat veya zarf olarak görev alabilir.
5. Örnek: "Yazmadan".

Özet

Fiilimsiler, cümle içinde farklı görevler üstlenebilen önemli dil unsurlarıdır. İsim fiil, sıfat fiil ve zarf fiil olarak üç ana gruba ayrılır. Bu derste, fiilimsilerin tanımını, türlerini ve cümledeki işlevlerini öğrendik. Ayrıca, sık yapılan hataları ve uygulama örneklerini inceledik.